Beste collega’s,
In dit artikel gaan we het hebben over biologicals. Biologicals hebben de behandeling van reumatische aandoeningen revolutionair veranderd. Maar wat zijn dit eigenlijk voor middelen? Hoe werken ze, en wat is hun plaats in de behandeling?
Voor artsen buiten de reumatologie is het een uitdaging om het overzicht te behouden over de diverse biologicals die in dit vakgebied worden ingezet. In dit artikel willen wij een helder overzicht van gangbare biologicals bieden. We schetsen de belangrijkste onderliggende farmacologische mechanismen. Daarnaast voorzien we de lezer van handvatten…
Maak met 2 klikken een gratis account aan
Account aanmakenHeb je al een account of een abonnement? Inloggen
Abonneer vandaag nog!
Neem het digitaal ntvg abonnement
€ 15,93 per maand!
Ik wil digitaal
Anti-TNF therapie en vitamine D
Met interesse het artikel gelezen en was benieuwd of de auteurs aandacht besteedden aan de in de klinische praktijk van patiënten met reumatoïde artritis en met psoriasis veel voorkomende vitamine D deficiëntie (1,2) Een dergelijke deficiëntie gaat namelijk bij patiënten met de ziekte van Crohn gepaard met een verminderde anti-TNF inductie- en onderhoudstherapie (3,4) Jammer genoeg hebben de auteurs de vitamine status van hun patiënten niet vermeld. Ik vermoed dat de matige response op etanercept bij tweede patiënt hierdoor kan zijn veroorzaakt.
1. Meena N, Singh Chawla SP, Garg R, et al. Assessment of vitamin D in rheumatoid arthritis and its correlation with disease activity. J Nat Sci Biol Med. 2018;9:54-58.
doi: 10.4103/jnsbm.JNSBM_128_17
2. Orgaz-Molina J, Buendía-Eisman A, Arrabal-Polo MA, et al. Deficiency of serum concentration of 25-hydroxyvitamin D in psoriatic patients: a case-control study. J Am Acad Dermatol. 2012;67:931–938. doi: 10.1016/j.jaad.2012.01.040
3. Zator ZA, Cantu SM, Konijeti GG, et al. Pretreatment 25-hydroxyvitamin D levels and durability of anti-tumor necrosis factor-α therapy in inflammatory bowel diseases. J Parenter Enteral Nutr. 2014;38:385-91. doi: 10.1177/0148607113504002.
4. Hizarcioglu-Gulsen H, Kaplan JL, Moran CJ, et al. The impact of vitamin D on response to anti-Tumor Necrosis Factor-α therapy in children with inflammatory bowel disease. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2021;72:e125-e131. doi: 10.1097/MPG.0000000000003064.
reactie auteurs
Dank aan collega van der Meulen voor deze zeer interessante vraag. Vitamine D staat zeker in de belangstelling binnen de reumatologie en de invloed van vitamine D op diverse relevante celtypes, o.a. synoviocyten wordt veelvuldig onderzocht. Of vitamine-D deficientie gepaard gaat met een slechtere respons op biologicals is voor reumatische aandoeningen niet grondig onderzocht. Dit lijkt me, zeker gezien de referenties die collega van der Meulen noemt, echter een zeer waardevolle suggestie voor toekomstige studies.