Denk aan actinomycose

Intra-abdominale massa’s en een intra-uterien device

Klinische praktijk
Abstract
Sophie I. Peltenburg
Julia E. Peltenburg
Hans van Huisseling
Dossier
Huisartsgeneeskunde
Leestijd
9 minuten
Citeren

Artikel

Inleiding

Een abdominale infectie met Actinomyces is een zeldzame oorzaak van aspecifieke, chronische buikpijn bij vrouwen met een intra-uterien device (IUD). Actinomycose kan in een gevorderd stadium een chronische peritonitis veroorzaken, waarbij differentiaaldiagnostisch in eerste instantie vaak aan een gemetastaseerd colon- of ovariumcarcinoom wordt gedacht. Hierdoor is er vaak sprake…

Auteursinformatie

HMC Westeinde, afd. Gynaecologie en Verloskunde, Den Haag: S. I. Peltenburg, BSc, semi-arts. Amsterdam UMC, locatie AMC, afd. Urologie, Amsterdam: drs. J.E. Peltenburg, anios. Groene Hart Ziekenhuis, afd. Gynaecologie en Obstetrie, Gouda: dr. H. van Huisseling, gynaecoloog.

Contact J.E. Peltenburg (juliapeltenburg@gmail.com)

Belangenverstrengeling

Belangenconflict en financiële ondersteuning: geen gemeld.

Auteur Belangenverstrengeling
Sophie I. Peltenburg ICMJE-formulier
Julia E. Peltenburg ICMJE-formulier
Hans van Huisseling ICMJE-formulier
Reacties

Ik heb met veel interesse het artikel gelezen over een actinomyces-infectie  bij een IUD dat te lang in situ is gebleven. Het is een zeldzame aandoening die lastig tijdig en goed te diagnostiseren is. Veel vaker komt het voor dat in een cervixuitstrijk een actinomyces gevonden wordt (KOPAC code O7); de auteurs noemen zelfs een percentage van gemiddeld 7 % voor vrouwen met een IUD. De vraag die helaas in het artikel niet beantwoord wordt, doemt dan op of er in die gevallen actie moet worden ondernomen in de zin van verwijdering van het IUD. Als er geen klachten zijn en het IUD nog niet over zijn gebruikstermijn is, is het advies om af te wachten. Zie wat Westhoff schrijft (ref 8 bij het artikel): "In the absence of symptoms, women with Actinomyces-like organisms on a Pap test do not need antimicrobial treatment or IUD removal". Overigens zal, nu het BVO veranderd is en in eerste instantie alleen naar HPV wordt gezocht, het vindpercentage van Actinomyces ook veranderen. 

Een andere vraag is hoe vaak er een relatie is tussen Actinomyces infecties intra-abdominaal en een IUD. In een artikel in het NTOG wordt gesteld: "In 2014 en 2015 werden in het MC Leeuwarden opvallend veel patiënten opgenomen met een PID (pelvic inflammatory disease) en een positieve actinomyceskweek. In de meeste gevallen was er geen relatie met een IUD".

ref. Van Selm GM, Mooi-Kokenberg EANM. Actinomyces: stijgende incidentie of betere diagnostiek? Ned T Obstet Gynecol 2017: 130: 22-25

Janny Dekker, huisarts n.p./onderzoeker UMC Groningen

Gratis Ask NTVG uitproberen?

Maak met 2 klikken een gratis account aan

Account aanmaken

Heb je al een account of een abonnement? Inloggen

Altijd toegang tot alle publicaties van het NTVG?

Abonneer vandaag nog!

Online toegang tot alle artikelen
Gepersonaliseerde alerts voor artikelen en dossiers
Artikelen voor opleiding en nascholing mét geaccrediteerde toetsen
Onbeperkt luisteren naar de NTVG-podcast
Antwoorden op al je vragen via de AI-toepassing 'Ask NTVG'

Neem het digitaal ntvg abonnement

€ 15,93 per maand!

Ik wil digitaal
NTVG nummer 6 2026
NTVG nummer 7 2026
NTVG nummer 8 2026