Zwangerschap en straling; samenvatting en conclusies van Publicatie 84 van de International Commission on Radiological Protection

- Prenatal exposure to ionising radiation as used during most diagnostic procedures generally presents no increased risk of prenatal death, malformation or impairment of mental development (i.e. deterministic effects) compared to the background incidence of these entities.

- Higher doses of radiation used in therapeutic procedures can result in significant foetal harm. In general, malformations only occur above a threshold dose of 100-200 mGy. These doses are not normally reached with most properly executed diagnostic procedures.

- During the period from 8 to 25 weeks after conception, the central nervous system is particularly sensitive to radiation. Foetal doses in excess of about 100 mGy may result in a decrease in IQ.

- Between 8-15 weeks after conception, a foetal dose of 1000 mGy (1 Gy) reduces IQ by about 30 points. This reduction is less marked during the period from 16-25 weeks. At foetal doses of 1000 mGy in the period from 8 to 15 weeks after conception the risk of severe mental retardation is about 40. During the period from 16 to 25 weeks, this risk is practically zero at a dose of 1000 mGy.

- Radiation exposure of the embryo/foetus is associated with an increased risk of tumour induction (stochastic effect). Recent absolute risk estimates for fatal cancer risk for ages 0-15 year after in utero irradiation have been estimated to be 6 per Gy (0.06 per 10 mGy). For the whole life span this risk is about 15 per Gy (0.15 per 10 mGy).

- Pre-conception irradiation of either parent's gonads has not been shown to result in increased cancer or malformations in the children.

Samenvatting

- Prenatale blootstelling aan doses ioniserende straling zoals gebruikt bij de meeste diagnostische onderzoeken levert in het algemeen geen extra risico op boven het natuurlijk vóórkomen van prenatale dood, misvormingen of achterstand in de geestelijke ontwikkeling (deterministische effecten).

- Hogere doses straling die toegepast worden bij therapie kunnen tot foetale schade leiden. In het algemeen geldt dat misvormingen pas optreden boven een drempeldosis van 100-200 mGy. Deze doses komen bij de meeste goed uitgevoerde diagnostische verrichtingen niet voor.

- Gedurende de periode van 8-25 weken na conceptie is het centrale zenuwstelsel bijzonder gevoelig voor straling. Foetale doses hoger dan 100 mGy kunnen tot een afname van het IQ leiden.

- In de periode van 8-15 weken na conceptie is de IQ-reductie bij een dosis van 1000 mGy (1 Gy) circa 30 punten. In de periode van 16-25 weken is de reductie minder. De kans op ernstige mentale retardatie in de periode van 8-15 weken na conceptie is 40 bij een dosis van 1000 mGy, in de periode van 16-25 weken is deze kans lager en daarna praktisch nihil.

- Bij bestraling van een embryo/foetus is er een extra risico op tumorinductie (stochastisch effect). Het sterfterisico als gevolg van tumorinductie na bestraling in utero in de leeftijdscategorie van 0-15 jaar wordt geschat op 6 per Gy (0,06 per 10 mGy). Voor het gehele leven is dit risico circa 15 per Gy (0,15 per 10 mGy).

- Een mogelijke relatie van erfelijke afwijkingen in het nageslacht als gevolg van blootstelling van de gonaden vóór conceptie is tot dusver niet gevonden.