Waarschuwingsplaatje op sigarettenpakje niet effectief

Nieuws
F. Kievits
M.T. Adriaanse
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2007;151:1038-9
Download PDF

‘VWS heeft het bij het verkeerde eind. Een kleurenfoto van rokerslongen op een pakje sigaretten helpt rokers niet van hun gewoonte af.’ Dat zegt gedragswetenschapper Gerjo Kok van de Universiteit Maastricht, die hiermee precies het tegenovergestelde beweert als het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Samen met 3 universiteitscollega’s hekelt Kok het ministerie van VWS, dat in februari beweerde dat plaatjes op sigarettenpakjes rokers zouden helpen stoppen. VWS baseerde zich op het onderzoeksrapport ‘Kleurenfoto’s op tabaksverpakkingen’ van onderzoeksbureau Research voor Beleid (22 januari 2007). Maar volgens de Maastrichtse wetenschappers staat dat onderzoek bol van ‘halve waarheden’ en ‘onjuiste conclusies’. Hoewel Kok meewerkte aan voornoemd onderzoek, weigerde hij naamsvermelding, omdat hij het niet eens was met de samenvatting van het rapport. Daarin zijn volgens hem alle nuances verdwenen. Waarom VWS zich baseert op het ondeugdelijke onderzoek blijft ook voor hem gissen, zo stelt Trouw (10 april 2007). ‘Kennelijk kwamen de conclusies erg goed van pas voor VWS.’

Het is volgens Kok al lange tijd evident dat angstgerichte voorlichting niet werkt. Hij volgt daarmee de constatering in België, waarover wij eerder berichtten in deze rubriek (2006:266), dat het effect van agressieve, schokkende plaatjes op sigarettenverpakkingen vrijwel nihil is: ondanks afschrikwekkende afbeeldingen was de sigarettenverkoop in België in 2005 even hoog als in het begin van de jaren negentig van de vorige eeuw. De Belgen gooien het nu over een andere boeg: er moeten positieve campagnes komen. Ook Kok en collegae stellen dat het beter is om methoden aan te grijpen die wel hun effect hebben bewezen, zoals rokers via tabaksverpakking wijzen op goede methoden om te stoppen en de hulp die zij daarbij kunnen krijgen. Ook zou VWS volgens de wetenschappers zich beter kunnen richten op de invoering en handhaving van een rookverbod in de horeca, het vergoeden van hulp bij stoppen via het basispakket van de zorgverzekering, en een hogere prijs voor tabak.

Gerelateerde artikelen

Reacties