Verminderde fertiliteit bij tandartsassistentes na blootstelling aan hoge concentraties N2O
Open

In het kort
04-03-1993
M. Hartings en I. Hermsen

Lachgas (N2O) wordt gebruikt als inhalatie-analgeticum in zowel de tandartsenpraktijk als het ziekenhuis. Uit dierexperimenteel onderzoek (ratten) was gebleken dat de fertiliteit van de dieren verminderde wanneer zij aan N2O werden blootgesteld. Epidemiologisch onderzoek had verder aangetoond dat gemengde anesthetische gassen de fertiliteit van vrouwen verminderden. In een retrospectief onderzoek keken Rowland et al. daarom naar de invloed van N2O op de fertiliteit van tandartsassistentes.1 Als maat voor de fertiliteit bepaalden zij het aantal, menstruele cycli dat een tandartsassistente nodig had om zwanger te worden. Zevenduizend tandartsassistentes kregen daartoe een vragenlijst toegestuurd. Indien de vrouw zwanger was geweest in de voorafgaande 4 jaar, gehuwd was op het moment van stoppen met anticonceptie, full-time werkte gedurende 6 maanden voordat de onbeschermde coïtus plaatsvond en de blootstelling aan zilver niet veranderde tijdens de onderzoeksperiode, werd zij toegelaten tot het onderzoek. Zo konden 450 vrouwen worden geselecteerd. De verdere onderzoeksgegevens werden verkregen door middel van een telefonische enquête, waarmee gedetailleerde informatie werd verkregen over de mate van blootstelling aan N2O en de fertiliteit. Zo werd gevraagd naar de voorgeschiedenis met betrekking tot anticonceptie en reproduktiviteit, de aanwezigheid van omgevingsfactoren die de fertiliteit zouden kunnen beïnvloeden en de mening van de geïnterviewde over de relatie tussen fertiliteit en beroep. Wat betreft blootstelling aan N2O werd gevraagd naar het aantal uren expositie per week en naar de aanwezigheid van beschermende voorzieningen.

Na correctie voor covarianten bleek dat vrouwen die waren blootgesteld aan hoge concentraties N2O meer menstruele cycli nodig hadden om zwanger te worden dan vrouwen die niet of aan lagere concentraties waren blootgesteld. Het effect van N2O op de fertiliteit was statistisch significant bij de vrouwen die 5 uur of meer per week werden blootgesteld, waarbij geen beschermende voorzieningen waren getroffen. De kans van deze vrouwen om zwanger te worden per menstruele cyclus was 0,4 van de kans van de niet-blootgestelde vrouwen. De auteurs besluiten dat expositie aan hoge concentraties N2O de fertiliteit van vrouwen doet afnemen. Beschermende maatregelen teneinde deze expositie te verminderen zijn daarom noodzakelijk.

Literatuur

  1. Rowland AS, Day Baird D, Weinberg CR, Shore DL, Shy CM,Wilcox AJ. Reduced fertility among women employed as dental assistantsexposed to high levels of nitrous oxide. N Engl J Med 1992; 327:993-7.