Trombo-embolieën door recreatief lachgasgebruik

Klinische praktijk
Thomas Oomens
T.M. (Margriet) Fokkema
Bas van den Bogaard
Jesse de Metz
Roos C. van Nieuwenhuizen
Robert K. Riezebos
Remko S. Kuipers
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2021;165:D5607
Abstract

Dames en Heren,

Lachgas (distikstofoxide, N2O) wordt steeds vaker recreatief gebruikt vanwege de hallucinaties, de euforie en de ontspanning die het kan geven. Het gas is ruim beschikbaar en goedkoop, heeft een snel en kortdurend effect en veel mensen denken dat de inhalatie ervan onschuldig is. Het is bekend dat lachgasgebruik neurologische schade teweeg kan brengen. Minder bekend is dat ook trombo-embolische events kunnen optreden. Aan de hand van de ziektegeschiedenis van 3 patiënten illustreren wij de soms levensbedreigende gevolgen die het recreatief gebruik van lachgas kan hebben.

Toets voor nascholing

Aan dit leerartikel is een toets gekoppeld waarmee je nascholingspunten kan verdienen.

Maak de toets
Overzicht van te behalen accreditatiepunten
Specialisme Punt(en)
Accreditatie (artsen) buiten eigen vakgebied 1

Deze toets is geaccrediteerd door het Accreditatie Bureau Algemene Nascholing (ABAN) en is geldig voor alle BIG-erkende specialismen (1 punt) voor nascholing binnen het eigen vakgebied. Dit geldt zowel voor de specialismen in het ziekenhuis als de huisartsgeneeskunde en sociale geneeskunde. Ook physician assistants kunnen deze toets maken.

Toewijzing van punten verloopt automatisch via PE-online.

Patiënt A, een 27-jarige man, bekend met nicotine- en cannabisabusus, komt naar het ziekenhuis wegens pijn op de borst. Hij heeft in de 24-48 uur voor aankomst in het ziekenhuis zo’n 420 ballonnen lachgas gebruikt en 4 joints gerookt.

Toxicologische screening van de urine is negatief voor andere drugs, inclusief cocaïne. Het ecg laat een acuut voorwandinfarct zien (figuur 1). Bloedonderzoek toont een homocysteïneconcentratie van 205 μmol/l en vitamine B12-concentratie van 114 pmol/l (tabel 1). Bij coronaire angiografie (CAG) zien wij een trombus proximaal in de ramus interventricularis anterior van de linker coronairarterie (‘left anterior descending artery’; LAD) en een trombotische occlusie distaal in deze arterie (figuur 2a en video 1).

Video 1: Primaire coronaire angiografie van patiënt A laat een trombus zien in de proximale LAD. De distale LAD is geoccludeerd.

Figuur 1
Ecg van patiënt A
Figuur 1 | Ecg van patiënt A
Ecg van een 27-jarige man, bekend met nicotine- en cannabisabusus, die werd opgenomen met pijn op de borst, nadat hij 24-48 uur daarvoor zo’n 420 ballonnen lachgas had gebruikt en 4 joints had gerookt. Het ecg laat een sinusritme zien met geëleveerde ST-segmenten in de voorwandafleidingen (V1-V6) en reciproke depressies in de onderwandafleidingen (II, III en AVF), passend bij een acuut anteroseptaal myocardinfarct.
Tabel 1
Beloop van de homocysteïne-, vitamine B12-, foliumzuur- en methylmalonzuurconcentratie in het bloed van patiënten A, B en C
Tabel 1 | Beloop van de homocysteïne-, vitamine B12-, foliumzuur- en methylmalonzuurconcentratie in het bloed van patiënten A, B en C
Figuur 2
Trombo-embolieën van patiënt A, B en C
Figuur 2 | Trombo-embolieën van patiënt A, B en C
(a) Coronair angiogram van patiënt A. Proximaal in de ramus interventricularis anterior van de linker coronairarterie (‘left anterior descending artery’) is een grote trombus zichtbaar (pijl) met distaal een trombotische occlusie van deze arterie (pijl). (b) CT-angiografie van de buik-, bekken- en beenvaten van patiënt B. Aan de rechterzijde is een occlusie zichtbaar vanaf de crurale arteriën (pijl). Aan de linkerkant is de distale A. femoralis superficialis (pijl) geoccludeerd en is de A. femoralis profunda over het gehele traject dicht. In de A. femoralis superficialis en de A. iliaca communis aan linkerzijde zijn trombi zichtbaar. (c) Transversale opname van een CT-angiografie van thorax van patiënt C. Zowel in de linker als de rechter A. pulmonalis zijn obstruerende trombi aanwezig (pijlen). In de bifurcatie van de Aa. pulmonales is een trombus zichtbaar (omlijnd), passend bij een ruiterembolus.

Wij proberen de trombus in de proximale LAD te aspireren en de occlusie van de distale LAD…

Auteursinformatie

OLVG, Amsterdam: Afd. Hartcentrum: drs. T. Oomens, aios; dr. R.K. Riezebos en dr. R.S. Kuipers, cardiologen. Afd. Vaatchirurgie; dr. T.M. Fokkema en R.C. van Nieuwenhuizen, chirurgen. Afd. Intensive Care: dr. B. van den Bogaard en dr. J. de Metz, intensivisten.

Contact T. Oomens (t.oomens@olvg.nl)

Belangenverstrengeling

Belangenconflict en financiële ondersteuning: geen gemeld.

Verantwoording

drs. F.M.J. Gresnigt, SEH-arts, gaf commentaar op het manuscript betreffende intoxicaties.

Auteur Belangenverstrengeling
Thomas Oomens ICMJE-formulier
T.M. (Margriet) Fokkema ICMJE-formulier
Bas van den Bogaard ICMJE-formulier
Jesse de Metz ICMJE-formulier
Roos C. van Nieuwenhuizen ICMJE-formulier
Robert K. Riezebos ICMJE-formulier
Remko S. Kuipers ICMJE-formulier

Gerelateerde artikelen

Reacties