Een pleidooi voor een duidelijk standpunt van medisch-wetenschappelijke verenigingen

Stop de jaarlijkse vuurwerkramp

Opinie
Jan S. Stilma
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2009;153:A73
Abstract
Download PDF

Samenvatting

Elk jaar vallen er slachtoffers als burgers tijdens de jaarwisseling vuurwerk afsteken. Met publieke voorlichting en vuurwerkbrillen kan dit probleem niet worden opgelost. Het aantal slachtoffers kan aanzienlijk dalen wanneer het vuurwerk alleen wordt afgestoken door deskundigen, zoals dat ook in andere landen gebeurt. Medisch-wetenschappelijke verenigingen moeten initiatieven nemen om het afsteken van vuurwerk door gewone burgers te verbieden en ze moeten pleiten voor het afsteken door deskundigen.

artikel

Steeds als nieuwjaar wordt gevierd vallen er slachtoffers. Het afsteken van vuurwerk door burgers leidt tot brandwonden, verlies van een hand, een oor of een oog. De vaak jonge mensen zijn voor de rest van hun leven getekend door hun beperking.

Met een aantal maatregelen probeerde de overheid de afgelopen jaren het aantal slachtoffers terug te dringen. Maar beperking van het aantal verkooppunten heeft niet geleid tot een afname van de verkoop van vuurwerk. Het verkleinen van het tijdvak waarin het vuurwerk mag worden verkocht, leidt vooral tot een grote piekdrukte tijdens de verkoop. De voorlichtingscampagne weerhoudt jongeren er niet van om vuurwerk te kopen en af te schieten, hoewel die campagne in de loop der jaren steeds agressiever is geworden om enig effect te bereiken.

Persoonlijke beveiliging, bijvoorbeeld met vuurwerkbrillen, werkt ook niet optimaal. De mensen die risico lopen, gebruiken de brillen veel te weinig.1 Een onderzoek bij 30.984 burgers toonde aan dat slechts 32% oogbescherming gebruikte in risicovolle situaties – het gaat dan niet alleen om vuurwerk.2 Van de mensen van 18-24 jaar gebruikt slechts 15% oogbescherming. Vergelijkbare gegevens zijn bekend van Amerikaanse militairen in Irak: slechts 74 van de 797 soldaten met ernstige oogletsels had oogbescherming toegepast.3

De rol van artsen

Als het publiek en de overheid blijkbaar het aantal slachtoffers niet duidelijk kunnen verminderen, hoe kunnen wij als artsen dan voorkomen dat er jaarlijks weer slachtoffers vallen?

Wanneer vuurwerk alleen wordt afgestoken door deskundigen, is het aantal slachtoffers veel kleiner, zoals in sommige staten in de VS, in Hongarije en in Australië gebleken is.4,5 In Ierland nam het aantal ongevallen weer toe toen het afsteken van vuurwerk weer werd vrijgelaten.6

Een aantal gemeenten in Groningen overweegt een dergelijk verbod. Er is een stichting Staakt het Vuren opgericht (www.staakthetvuren.com). Enkele vertegenwoordigers van de Tweede Kamer steunen dit standpunt al, maar een meerderheid is er nog niet. Van de antirookcampagne weten wij dat er tijd nodig is voor een meerderheid.

Wij kunnen als artsen de jaarlijkse vuurwerkramp stoppen door pal te staan voor een verbod op het afsteken van vuurwerk door burgers en tegelijk een regeling te steunen die het afsteken van vuurwerk alleen toestaat aan vuurwerkdeskundigen.

Het goede nieuws is dat het bestuur van het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap heeft besloten een motie met deze strekking voor te leggen aan de algemene ledenvergadering in maart 2009. Ik roep alle wetenschappelijke verenigingen op om hetzelfde te doen.

U kunt nu al reageren door onderaan dit artikel te klikken op ‘Reactie toevoegen’. Dit zal moeten leiden tot een politiek draagvlak.

Natuurlijk is er behoefte aan meer onderzoek,7 maar daar hoeven wij niet op te wachten. Wij weten dat de behandeling van mensen die ernstig door vuurwerk zijn getroffen achteraf weinig effectief is. Daarom moeten wij opkomen voor de toekomstige slachtoffers en kiezen voor effectieve preventie. De jaarlijkse vuurwerkramp kan gestopt worden.

Literatuur
  1. 1 Wong TY, Seet B. A behavioral analysis of eye protection use by soldiers. Mil Med. 1997;162:744-8.

  2. 2 Forrest KY, Cali JM, Cavill WJ. Use of protective eyewear in U.S. adults: results from the 2002 national health interview survey. Ophthalmic Epidemiol. 2008;15:37-41.

  3. 3 Thach AB, Johnson AJ, Carrol RB, Huchun A, Ainbinder DJ, Stutzman RD, et al. Severe eye injuries in the war in Iraq, 2003-2005. Ophthalmology. 2008;115:377-82.

  4. 4 Wilson RS. Ocular fireworks injuries and blindness. An analysis of 154 cases and a three-state survey comparing the effectiveness of model law regulation. Ophthalmology. 1982;89:291-7.

  5. 5 Kuhn FC, Morris RC, Witherspoon DC, Mann L, Mester V, Módis L, et al. Serious fireworks-related eye injuries. Ophthalmic Epidemiol. 2000;7:139-48.

  6. 6 Chan WC, Knox FA, McGinnity FG, Sharkey JA. Serious eye and adnexal injuries from fireworks in Northern Ireland before and after lifting of the firework ban - an ophthalmology unit’s experience. Int Ophthalmol. 2004;25:167-9.

  7. 7 Advies Onderzoek in de Traumazorg. Publicatie 37. Den Haag: Raad voor Gezondheidsonderzoek; 2002.

Auteursinformatie

Universitair Medisch Centrum Utrecht, afd. Oogheelkunde, divisie Heelkundige Specialismen, Utrecht.

Contact Prof.dr. J.S. Stilma, oogarts (j.stilma@umcutrecht.nl)

Verantwoording

Belangenconflict: geen gemeld. Financiële ondersteuning: geen gemeld.
Aanvaard 11 december 2008

Ook interessant

Reacties