Sepsis, wel of geen corticosteroïden

Onderzoek
Branka S. Martijn
Marcus J. Schultz
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2009;153:A1057
Download PDF

Waarom dit onderzoek?

Gebruik van corticosteroïden bij patiënten met sepsis is onderwerp van een langdurige discussie. In het verleden hadden studies met hoge doseringen corticosteroïden geen gunstig effect op de mortaliteit. Onderzoek met fysiologische dosering liet wel een daling in sterfte zien. Echter, in recent onderzoek kon dit niet worden bevestigd. Vanwege deze tegenstrijdige resultaten verrichten de auteurs een meta-analyse.1

Onderzoeksvraag?

Wat is de invloed van de dosering en behandelingsduur op de mortaliteit na 28 dagen en het optreden van ernstige bijwerkingen bij septische patiënten die worden behandeld met corticosteroïden.

Hoe werd dit onderzocht?

De auteurs verrichtten een systematische review van gerandomiseerde en quasi-gerandomiseerde trials die corticosteroïden vergeleken met placebobehandeling bij volwassen patiënten met septische shock. De belangrijkste uitkomstmaten waren mortaliteit na 28 dagen en het optreden van ernstige bijwerkingen.

Belangrijkste resultaten

Twintig studies met in totaal 2384 patiënten werden geselecteerd. Overall had behandeling met corticosteroïden net geen significant effect op de mortaliteit na 28 dagen (risk ratio 0.87 met 95% CI van 0.74 tot 1.01). Wanneer alleen studies werden geanalyseerd waarin de corticosteroïden langer in lage dosering werden gegeven, was er echter wel een significant effect (risk ratio 0.84 met 95% CI van 0.72 tot 0.97). In vergelijking met placebo ging de behandeling met corticosteroïden niet gepaard met een significante toename van ernstige bijwerkingen.

Figuur 1

Consequenties voor de praktijk

De auteurs concluderen dat behandeling met 200-300 mg hydrocortison gedurende minimaal 4 dagen bij patiënten met sepsis overwogen kan worden. Naar onze mening is deze conclusie gerechtvaardigd aangezien er mogelijk gunstig effect is van de behandeling bij ernstig zieke patiënten zonder dat dit gepaard lijkt te gaan met negatieve effecten.

Literatuur
  1. Annane D, Bellissant E, Bollaert P-E, et al. Corticosteroids in the treatment of severe sepsis and septic shock in adults: a systematic review. JAMA. 2009;301(22):2362.

Gerelateerde artikelen

Reacties