Ruimte voor verbetering van de kwaliteit van medische informatie op het internet
Open

In het kort
18-11-2002
M. Kabos en S. Mahesh

Internet is een belangrijk medium geworden voor consumenten op zoek naar medische informatie. Vele onderzoeken zijn gedaan naar de kwaliteit van die informatie, met tegenstrijdige conclusies. Eysenbach et al. verrichtten een systematische review, waarbij zij alle onderzoeken includeerden waarin systematisch gezocht was naar medische informatie voor leken op internet en de kwaliteit daarvan beoordeeld was volgens bepaalde criteria.1

In totaal 79 onderzoeken voldeden aan hun criteria. Deze betroffen 5941 medische websites. Vervolgens beoordeelden 2 onderzoekers onafhankelijk van elkaar de opzet en de kwaliteit van de studies, de gebruikte zoekstrategieën, de methoden en de criteria voor kwaliteitsbeoordeling, en tenslotte de resultaten.

Van de 79 studies liet bij 49 de beschrijving van zoekstrategie en/of beoordeling te wensen over. De meest gebruikte kwaliteitscriteria waren compleetheid, accuratesse en de transparantiecriteria volgens Silberg (vermelding van: auteurs met hun deskundigheid en werkplek; bronnen en rechthebbenden; eigenaar en bedoeling van de site; sponsoring en belangen; datum waarop de site voor het laatst werd bijgewerkt).

In 55 (70) studies vond men de kwaliteit van de internetinformatie onvoldoende, 17 (21) studies hadden een neutrale en 7 (9) een positieve conclusie (waarbij onderzoeken van slechtere kwaliteit tot een positiever oordeel kwamen). Opvallend is hoe weinig websites voldeden aan de toch basale transparantiecriteria: 58 vermeldde niet de auteur, 44 meldde geen bronnen, 93 zweeg over sponsoring, 51 bevatte geen uitleg over de bedoeling van de site en bij 59 was niet te zien wanneer de informatie voor het laatst bijgewerkt was.

Een interessante vergelijking, waar ook in een begeleidend commentaar op wordt gewezen, is die met gedrukt voorlichtingsmateriaal voor patiënten en met gezondheidsinformatie in reguliere media.2 Daarbij bleek dat de internetinformatie vaak iets minder leesgemak biedt dan de gedrukte media.

Uit dit omvangrijke en grondig uitgevoerde onderzoek blijkt dat de zeer heterogene onderzoeken elkaar inderdaad vaak tegenspreken en moeilijk onder het juk van een systematische review zijn te brengen. Het redactionele commentaar wijst erop dat indien medisch onderlegde communicatie-experts het al niet eens kunnen worden over kwaliteitseisen voor medische informatie op internet, het voor de weetgierige consument helemaal lastig moet zijn om te bepalen of informatie betrouwbaar is.

De auteurs concluderen dat beheerders van websites gestimuleerd moeten worden om in ieder geval te voldoen aan de transparantiecriteria (bijvoorbeeld door te werken met keurmerken). Als men zoekmachines zou beperken tot zulke ‘goedgekeurde’ sites, zou de consument dus eerder betrouwbare sites op het scherm krijgen, zonder daar zelf op te hoeven letten. Overheden en instellingen als de WHO zien het gelukkig als hun taak om de belangen van de consument/patiënt op internet te behartigen.

Literatuur

  1. Eysenbach G, Powell J, Kuss O, Sa ER. Empirical studiesassessing the quality of health information for consumers on the world wideweb. A systematic review. JAMA 2002;287:2691-700.

  2. Risk A, Petersen C. Health information on the internet.Quality issues and international initiatives. JAMA2002;287:2713-5.