Gestandaardiseerde multidisciplinaire aanpak verlaagt risico voor het kind

Psychische en psychosociale problemen of middelengebruik bij zwangeren

Figuur van een zwangere vrouw.
Chantal Quispel
Manal Cheddad Harrak
Simone Vankan-Buitelaar
Merith Cohen de Lara
Anja W.M.M. Stevens
Ineke de Kruijff
K. Marieke Paarlberg
Gouke J. Bonsel
Mijke P. Lambregtse-van den Berg
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2022;166:D6320
Abstract

Samenvatting

Doel

Inventariseren wat de opbrengst is van routinematige screening op en advisering bij psychiatrische problematiek, psychosociale problemen en middelengebruik (PPM) onder zwangeren in Nederland. Deze aanpak wordt geadviseerd in het landelijke Actieprogramma Kansrijke Start, dat zich richt op een gezonde start van alle (ongeboren) kinderen, ook onder kwetsbare omstandigheden.

Opzet

Secundaire analyse van praktijkgegevens uit 11 verloskundige samenwerkingsverbanden (VSV’s) verspreid over Nederland die alle het Mind2Care-instrument gebruikten bij de systematische screening van zwangeren.

Methode

Screening met het Mind2Care-instrument kan een negatieve uitslag geven, een waarschuwing (‘alert’) of een specifiek behandeladvies op basis van het lokale zorgaanbod. Wij analyseerden de anonieme gegevens over gesignaleerde risico’s en bijbehorende adviezen van 22.141 routinematig gescreende zwangeren. Daarbij rapporteerden we de algemene opbrengst van de screening en de meest voorkomende adviezen.

Resultaten

Van alle zwangeren had 24% minimaal 1 PPM-risicofactor. Een combinatie van risicofactoren kwam voor bij 10%. 31% van de zwangeren kreeg een alert of gericht advies: 24% kreeg een gericht behandeladvies, 15% een alert, met enige overlap daartussen.

Conclusie

1 op de 4 zwangeren heeft een PPM-risicofactor waarbij een behandeladvies past op basis van de bestaande professionele richtlijn. Systematische screening, zoals geadviseerd in het actieprogramma ‘Kansrijke start’, doet een groot beroep op de zorg en in het bijzonder op de multidisciplinaire samenwerking tussen het medische en het sociale domein. Er is nog geen wetenschappelijke literatuur over wat het totale effect is op het ongeboren kind van systematische signalering en behandeling van PPM-factoren tijdens de zwangerschap. Desondanks wordt deze benadering steeds meer geaccepteerd als methode om ieder kind een gezonde start te geven, ook in kwetsbare situaties.

Het audiobestand van dit artikel is alleen toegankelijk voor abonnees. Log in om het artikel te beluisteren.
Abonneren
Auteursinformatie

Albert Schweitzer Ziekenhuis, afd. Verloskunde en Gynaecologie, Dordrecht: dr. C. Quispel, aios gynaecologie. Erasmus Universiteit, Faculteit Geneeskunde, Rotterdam: M. Cheddad Harrak, geneeskundestudent. Koru Kraamzorg, Utrecht: S. Vankan-Buitelaar, MSc, verloskundige niet-praktiserend. Psyche en Zwangerschap, Amsterdam: drs. M. Cohen de Lara, gz-psycholoog. Beaufortzorg en Specialistisch Centrum Bipolaire Stoornissen, Deventer: drs. A.W.M.M. Stevens, psychiater. St. Antonius Ziekenhuis, afd. Kindergeneeskunde, Nieuwegein: dr. I. de Kruijff, kinderarts. Gelre ziekenhuizen, afd. Verloskunde en Gynaecologie, Apeldoorn: dr. K.M. Paarlberg, gynaecoloog. Erasmus MC, Rotterdam. Afd. Public Health, EuroQol Research Foundation: prof.dr. G.J. Bonsel, epidemioloog. Afd. Psychiatrie en Kinder- en Jeugdpsychiatrie: dr. M.P. Lambregtse-van den Berg, kinder- en jeugdpsychiater.

Contact C. Quispel (c.quispel@erasmusmc.nl)

Belangenverstrengeling

Belangenconflict en financiële ondersteuning: er zijn mogelijke belangen gemeld bij dit artikel. ICMJE-formulieren met de belangenverklaring van de auteurs zijn online beschikbaar bij dit artikel.

Auteur Belangenverstrengeling
Chantal Quispel ICMJE-formulier
Manal Cheddad Harrak ICMJE-formulier
Simone Vankan-Buitelaar ICMJE-formulier
Merith Cohen de Lara ICMJE-formulier
Anja W.M.M. Stevens ICMJE-formulier
Ineke de Kruijff ICMJE-formulier
K. Marieke Paarlberg ICMJE-formulier
Gouke J. Bonsel ICMJE-formulier
Mijke P. Lambregtse-van den Berg ICMJE-formulier

Gerelateerde artikelen

Reacties