Persisterende hik

Onderzoek
P.J.M. van Alphen
J.E. Cornelis
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 1991;135:436
Download PDF

Persisterende hik kan worden gedefinieerd als langer dan 48 uur bestaande, intermitterende, onwillekeurige, clonische contracties van het diafragma, gevolgd door een plotselinge sluiting van de glottis, waardoor het typische hikgeluid ontstaat. In de literatuur wordt vooral aandacht geschonken aan de uiteenlopende somatische oorzaken, die als volgt kunnen worden samengevat:

– Cerebraal (bijvoorbeeld intracraniële tumoren, cerebrovasculaire aandoeningen en metabole stoornissen zoals uremie).

– Prikkeling van de nervus phrenicus (met name intrathoracaal abdominaal, bijvoorbeeld hernia diaphragmatica).

– Reflexmatig, vooral (post)operatief.

Van Sorge heeft een overzicht gegeven van de geneesmiddelen die gebruikt kunnen worden bij singultus persistens op basis van de beïnvloeding van

– de inhibitoire neurotransmitter GABA, als men de spastische component wil bestrijden (bijvoorbeeld carbamazepine en valproïnezuur);

– de transmittersubstantie dopamine, wanneer de problematiek ligt in het gebied van het maag-darmkanaal (bijvoorbeeld chloorpromazine en haloperidol);

– de ionenflux door de celmembraan, van belang voor de Hering-Breuer-reflex (bijvoorbeeld benzonataat en nifedipine).1

Daarnaast bestaan er vele huismiddeltjes die echter minder werkzaam worden geacht, met uitzondering van stimulering van de farynxwand door bijvoorbeeld massage van mond en verhemelte met een wattenstokje.

Een veel aangehaald onderzoek in de literatuur is dat van Souadjian en Cain.2 Bij 92 van de vrouwelijke patiënten werd de hik als psychogeen geduid, waarbij de volgende geassocieerde psychiatrische diagnosen worden genoemd: addictie, conversiehysterie, rouwreactie, anorexia nervosa, zwakzinnigheid, angst, psychoneurose, enuresis en simulatie. Bij de mannen was de situatie omgekeerd: 93 organisch en 7 psychogeen. Volgens Theohar en McKegney verdient hardnekkige hik zo vroeg mogelijk een volledige psychosociale evaluatie.3 Zonder uitzondering vermelden de studies aangaande hardnekkige hik hypnotherapie als interventie van eerste keus na een niet geslaagde medische behandeling.4

Bobele beschrijft een patiënt bij wie het hele systeem bij de hik was betrokken. Uitgangspunt is dat een probleem groter wordt naarmate meer oplossingen falen. Aangetoond wordt dat het probleemgedrag van de patiënt stopt door het probleemoplossend gedrag van de omgeving te stoppen.5

Literatuur
  1. Sorge AA van. Behandeling van hik. Pharmaceutisch Weekblad1988; 123: 648-9.

  2. Souadjian JV, Cain JC. Intractable hiccup. Etiologicfactors in 220 cases. Postgrad Med 1968; 72-7.

  3. Theohar C, McKegney FP. Hiccups of psychogenic origin: acase report and review of the literature. Compr Psychiatry 1970; 11:377-84.

  4. Bobele M. Nonmedical management of intractable hiccups: abrief review of the literature. Psychol Rep 1987; 61: 225-6.

  5. Bobele M. Interactional treatment of intractable hiccups.Fam Process 1989; 28: 191-206.

Gerelateerde artikelen

Reacties