Ouderen in verpleeghuis mishandelen elkaar

Nienke Fleuren
Citeer dit artikel als: Ned Tijdschr Geneeskd. 2016;160:C3064

Ouderenmishandeling komt veel voor in verpleeghuizen, vooral tussen bewoners onderling. Zeker 1 op de 5 is hiervan het slachtoffer, blijkt uit Amerikaans onderzoek (Ann Intern Med. 2016; online 14 juni).

Om de prevalentie van onderling geweld in verpleeghuizen zo betrouwbaar mogelijk vast te stellen, kozen de onderzoekers voor een combinatie van verschillende meetmethodes. Zij vroegen 2011 ouderen uit 10 verpleeghuizen in de staat New York of zij in de afgelopen 2 weken te maken hadden gehad met mishandeling door medebewoners. Dit vroegen ze ook aan de eerste verantwoordelijke verpleegkundige (EVV’er). Daarnaast vormden het medische dossier, incidentmeldingen en observaties door de onderzoekers zelf bronnen van informatie. Vanwege onderrapportage in het dossier werd de verpleging ook gevraagd om zogenaamde ‘dienstbonnetjes’ in te leveren, kleine notitieblaadjes waarop ze bijzonderheden of incidenten snel en anoniem konden melden.

In de onderzoeksperiode van 1 maand bleek 20% van de bewoners mishandeld te zijn door een medebewoner. Daarbij hanteren de onderzoekers een brede definitie van mishandeling, waarbij iedere ongewenste negatieve en agressieve uiting als ‘mishandeling’ wordt geclassificeerd. Meestal gaat het om verbale agressie zoals schreeuwen en schelden (9%), fysieke agressie zoals slaan en duwen (5%) of inbreuk op de privacy zoals het binnengaan van iemands kamer zonder toestemming (4%).

Op dementieafdelingen gebeurden de meeste incidenten, hoewel jongere bewoners en degenen met relatief weinig cognitieve stoornissen vaker slachtoffer waren. Ook onder cliënten van EVV’ers met een grote caseload kwam mishandeling vaker voor.

Opvallend is dat computeranalyse van het medische dossier slechts 3 van de 407 incidenten opspoorde en dat er geen enkele incidentmelding gedaan was. Wellicht zijn de administratieve lasten hiervan te hoog, of is onderlinge agressie zo veelvoorkomend dat het gewoonweg wordt geaccepteerd.

Zoals we ons vanaf de jaren 1970 langzaamaan bewust werden van mishandeling door zorgpersoneel, hopen de onderzoekers dat we in de komende jaren zullen stilstaan bij onderlinge agressie in zorginstellingen. Want het routinematig vastbinden van agressieve bewoners heeft negatieve effecten, maar los laten lopen tussen medebewoners ook. Betere interventies zijn dus dringend nodig.

Reacties