Mindfulness voor chronische lagerugpijn lijkt zinvol

Klinische praktijk
Simone A.E. Postma
Tim C. olde Hartman
Citeer dit artikel als: Ned Tijdschr Geneeskd. 2016;160:D437
Download PDF

Waarom dit onderzoek?

Patiënten met chronische lagerugpijn zijn vaak functioneel beperkt in hun dagelijks leven. Psychosociale factoren spelen een belangrijke rol bij de klachten van chronische lagerugpijn en hebben dan ook een belangrijke plek in de behandeling gekregen. De huisarts kan een patiënt met chronische lagerugpijn verwijzen voor cognitieve gedragstherapie (CGT), een bewezen effectieve therapie voor chronische lagerugpijn. Tot nu toe zijn andere psychosociale behandelingsmogelijkheden voor patiënten met chronische lagerugpijn weinig onderzocht. Mindfulnessgebaseerde stressvermindering (‘mindfulness-based stress reduction’, MBSR) is een psychosociale therapie die steeds meer aan populariteit wint bij zowel patiënten als therapeuten. MBSR richt zich op de bewustwording en acceptatie van pijn, ongemak en emoties in het hier en nu. MBSR als behandeling voor patiënten met chronische lagerugpijn is echter nog onvoldoende onderzocht.

Onderzoeksvraag

Is MBSR een effectieve behandeling voor patiënten met chronische lagerugpijn vergeleken met CGT en reguliere zorg op zowel korte als lange termijn?

Hoe werd dit onderzocht?

In dit gerandomiseerde onderzoek volgden de onderzoekers gedurende 52 weken 342 patiënten met chronische aspecifieke lagerugpijn die behandeld werden met MBSR, CGT of reguliere zorg. De primaire uitkomstmaten waren de mate van functionele beperkingen en lagerugpijn gemeten op 26 en 52 weken na het begin van de behandeling.

Belangrijkste resultaten

Na 26 weken verschilden de groepen significant in het percentage patiënten met een verbetering van de functionele beperkingen (voor MBSR 60,5, CGT 57,7 en reguliere zorg 44,1%; p = 0,04). Het percentage patiënten met een verbetering van de lagerugpijn dat behandeld werd met MBSR, CGT of reguliere zorg, was na 26 weken respectievelijk: 43,6, 44,9 en 26,6% (p = 0,01). Patiënten die een MBSR-training kregen, lieten vaker een klinisch relevante verbetering van de rugpijn zien dan patiënten die reguliere zorg ontvingen (relatief risico (RR): 1,64; 95%-BI: 1,15-2,34), maar niet vaker dan patiënten die CGT kregen (RR: 1,03; 95%-BI: 0,78-1,36). Na 52 weken waren beide uitkomstmaten nagenoeg gelijk voor de patiënten die MBSR ontvingen.

Consequenties voor de praktijk

De NHG-standaard ‘Aspecifieke lagerugpijn’ adviseert om bij patiënten met chronische lagerugpijn bij wie verondersteld wordt dat psychosociale factoren de klachten in stand houden, een verwijzing voor CGT te overwegen. Op basis van dit onderzoek kunnen we daar MBSR-training, die veelal wordt uitgevoerd door psychologen en psychosomatische fysio- en oefentherapeuten, aan toevoegen.

Literatuur

  1. Cherkin DC, et al. Effect of mindfulness-based stress reduction vs cognitive behavioral therapy or usual care on back pain and functional limitations in adults with chronic low back pain. A randomized clinical trial. JAMA. 2016;315:1240-9. Medline

Reacties