Leverbeschadiging in verband met de geneesmiddelencombinatie amoxicilline-clavulaanzuur (Augmentin)

To describe the case histories of patients with liver damage associated with the antibacterial combination amoxicillin-clavulanic acid.

Design

Descriptive.

Setting

University Institute for General Practice, Rotterdam, the Netherlands.

Method

All reports (n = 40) of hepatic injury, attributed to amoxicillin-clavulanic acid (causal relationship ‘possible’, ‘probable’ or ‘certain’) and received by the Drug Safety Unit of the Inspectorate for Health Care since the registration of the combination (1982) until August 1996 were described and evaluated.

Results

The reports concerned 28 men and 12 women with an average age of 61 years who had used the drug mostly for a respiratory tract infection. The latency period between first intake and onset of the reaction was 3 weeks on average. The mean duration of hepatic injury was approximately 6 weeks. The liver injury resolved fully. Five patients had had the reaction on more than one occasion. The main symptoms were jaundice, nausea, pruritus and abdominal pain. The pattern of hepatic injury was mostly cholestatic or mixed hepatocellular-cholestatic.

Conclusion

Since liver damage to amoxicillin-clavulanic acid appears to be infrequent, this adverse effect is probably not caused by amoxicillin alone. The risk of liver damage to amoxicillin-clavulanic acid is highest in elderly patients treated with the combination on several occasions. Doctors should restrict the use of this combination to the treatment of infections with amoxicillin-resistant bacteria.

Samenvatting

Doel

Het beschrijven van de ziektegeschiedenissen van patiënten met leverbeschadiging die werd toegeschreven aan het gebruik van de antibacteriële geneesmiddelencombinatie amoxicilline-clavulaanzuur.

Opzet

Descriptief.

Plaats

Rotterdams Universitair Huisartseninstituut.

Methode

Inventarisatie en beschrijving van de meldingen (n = 40) van leverbeschadiging, toegeschreven aan het gebruik van de antibacteriële combinatie amoxicilline-clavulaanzuur (causaal verband beoordeeld als ‘mogelijk’, ‘waarschijnlijk’ of ‘zeker’), die sedert de registratie van dit geneesmiddel (1982) tot en met augustus 1996 werden ontvangen door de Inspectie voor de Gezondheidszorg.

Resultaten

De meldingen betroffen 28 mannen en 12 vrouwen met een gemiddelde leeftijd van 61 jaar, die amoxicilline-clavulaanzuur voornamelijk kregen voorgeschreven wegens een luchtweginfectie. De latentietijd tussen eerste inname en optreden van de reactie bedroeg gemiddeld 3 weken. De gemiddelde duur van de leverbeschadiging bedroeg ruim 6 weken en de patiënten herstelden volledig. Er waren 5 patiënten die meer dan 1 keer leverbeschadiging hadden gekregen na gebruik van de combinatie. De voornaamste klachten waren geelzucht, misselijkheid, jeuk en buikpijn. Laboratoriumonderzoek en pathologisch onderzoek toonden meestal een cholestatisch of gemengd hepatocellulair-cholestatisch patroon van leverbeschadiging.

Conclusie

Leverbeschadiging is weliswaar niet frequent tijdens gebruik van amoxicilline-clavulaanzuur, maar treedt bij gebruik van uitsluitend amoxicilline waarschijnlijk niet als bijwerking op. Het risico op leverbeschadiging door amoxicilline-clavulaanzuur is het hoogst bij ouderen die meerdere keren met de combinatie behandeld worden. Artsen dienen derhalve de behandeling met de combinatie te beperken tot infecties met amoxicilline-resistente bacteriën.