Laxantiabeleid bij terminale patiënten ondoelmatig

To determine the prevalence of constipation and the use of laxatives in terminal patients.

Design

Retrospective.

Setting

Hospice Rozenheuvel, Rozendaal, the Netherlands.

Method

Of patients who were admitted for terminal care between 1 January 1995 and 15 July 1996 the anamnestic data were recorded about presence of constipation and use of medicines, notably opioids and laxatives.

Results

The study population (n = 121) consisted of 65 male and 56 female patients. 95 patients (79) suffered from cancer. The median survival time was 18 days (spread from 1-180 days). 58 (48) of the patients were constipated at the time of admission and 62 (51) used opioids. The opioid users were more often constipated (68 versus 27; p < 0.001). 35 out of 62 (56) opioid users were given laxatives. The laxative users, however, were more often constipated (65 versus 36; p < 0.01). Neither in users nor in non-users of opioids did laxatives have any effect on presence of constipation. Of the laxative users 37 (73) were given lactulose in a fixed dosage.

Conclusion

Present laxative policy in terminal patients is ineffective. Monotherapy with fixed lactulose doses is not effective as a laxative in either users or non-users of opioids.

Samenvatting

Doel

Bepalen van het voorkomen van obstipatie en gebruik van laxantia bij terminale patiënten.

Opzet

Retrospectief.

Plaats

Hospice Rozenheuvel, Rozendaal.

Methode

Van patiënten die werden aangemeld voor terminale zorg tussen 1 januari 1995 en 15 juli 1996 werd nagegaan of er bij opname anamnestisch sprake was van obstipatie en gebruik van medicijnen, met name opioïden en laxantia.

Resultaten

Van de onderzoekspopulatie (n = 121; 65 mannen en 56 vrouwen) hadden 95 (79) patiënten kanker. De mediane overlevingsduur van de hele populatie was gemiddeld 18 dagen (uitersten: 1-180). Bij opname hadden 58 (48) patiënten obstipatie en gebruikten 62 (51) een opioïd. De opioïdgebruikers hadden vaker obstipatie (68 versus 27; p < 0,001). Van de 62 opioïdgebruikers kregen 35 (56) een laxans voorgeschreven. De laxansgebruikers hadden echter vaker obstipatie (65 versus 36; p < 0,01). Noch in de opioïdgebruikersgroep noch in de niet-opioïdgebruikersgroep had het gegeven laxans invloed op de aanwezigheid van obstipatie. Van de laxansgebruikers kregen 37 (73) lactulose.

Conclusie

Het huidige laxantiabeleid bij terminale patiënten is ondoelmatig. Monotherapie met een vaste dosis lactulose is ineffectief als laxans zowel bij wel- als bij niet-opioïdgebruikers.