Korte- en langetermijneffecten van ecstasy op serotonineproducerende hersencellen en het geheugen
Open

Onderzoek
25-11-2002
L. Reneman, J. Booij, B. Schmand, J.B. Reitsma, F.A. de Wolff, W.B. Gunning, G.J. den Heeten en W. van den Brink

Doel.

Vaststellen van de korte- en de langetermijneffecten van matig en zwaar gebruik van ecstasy (XTC) op het menselijk brein met ‘single photon’-emissiecomputertomografie (SPECT) en een geheugentest.

Opzet.

Retrospectief.

Methode.

Op party's en clubs werden met flyers 4 verschillende groepen proefpersonen gerekruteerd: controlepersonen (n = 15), matige XTC-gebruikers (< 50 pillen tot nu toe ooit gebruikt; n = 15), zware XTC-gebruikers (≥ 50 pillen ooit gebruikt; n = 23) en zware ex-gebruikers (≥ 50 pillen ooit gebruikt, laatste pil > 1 jaar geleden; n = 16). Alle proefpersonen tekenden een schriftelijke verklaring voor ‘informed consent’. Het onderzoeksprotocol werd goedgekeurd door de medisch-ethische commissie. Met SPECT werd de dichtheid van de serotoninetransporter in 6 verschillende hersengebieden gemeten. Het geheugen werd binnen 1 dag na het SPECT-onderzoek getest met behulp van de ‘15-woordentest’.

Resultaten.

De 4 groepen verschilden niet significant in leeftijd, verbale intelligentie, gebruik van alcohol, tabak of cannabis. XTC-gebruikers hadden wel meer amfetamine en cocaïne gebruikt. Het XTC-gebruik was bij mannen hoger dan bij vrouwen. De met SPECT gemeten serotoninetranporterdichtheid, als maat voor de dichtheid van serotonineproducerende neuronen, was significant lager bij vrouwelijke zware gebruikers dan bij controlepersonen, maar niet lager bij mannelijke XTC-gebruikers. Bij vrouwelijke ex-gebruikers was de dichtheid niet verschillend van die van controlepersonen. Het geheugen van zowel mannelijke als vrouwelijke zware gebruikers en ex-gebruikers was verminderd.

Conclusie.

Zwaar XTC-gebruik leidde tot schade aan serotonineproducerende hersencellen, en dit gemakkelijker bij vrouwen dan bij mannen. Zwaar XTC-gebruik was bovendien gerelateerd aan geheugenstoornissen. Een (gedeeltelijk) herstel leek op te treden na het staken van het gebruik, maar de effecten van het gebruik op het geheugen leken van langere duur te zijn.