Immunologie in de medische praktijk. XIX. Etiologie en pathogenese van auto-immuunziekten

- In spite of the collection in the last 50 years of an enormous amount of knowledge about aetiology and pathogenesis of autoimmune diseases, important questions have not yet been answered (adequately), as shown by the very limited therapeutic application of this knowledge.

- Although autoreactive B and T cells are demonstrable in healthy individuals, this does under normal circumstances not lead to disease, for instance because necessary co-factors are lacking, B lymphocytes for antibody production require help from suitable autoreactive T helper cells, because of the action of T suppressor cells and due to anti-idiotypic antibodies and T cell receptors that may be directed against the antigen receptors of autoreactive B and T cells.

- Autoimmune diseases are sometimes subdivided into organ-specific (e.g. Graves' disease) and systemic autoimmune diseases (e.g. disseminated lupus erythematosus).

- Roughly speaking there are two hypotheses concerning the aetiology or development of autoimmune diseases. The first hypothesis assumes a specific antigen as the driving factor, the second dysregulation of the immune system.

- The new insights into the pathogenesis of autoimmune diseases so far led to development of only few new drugs or therapies.

Samenvatting

- Hoewel de laatste 50 jaar een enorme hoeveelheid kennis over etiologie en pathogenese van auto-immuunziekten is vergaard, zijn belangrijke vragen nog niet of onvoldoende beantwoord, hetgeen blijkt uit de zeer beperkte therapeutische toepassing van deze kennis.

- Autoreactieve B- en T-cellen zijn echter wel aantoonbaar bij gezonde individuen, maar onder normale omstandigheden leidt dit niet tot ziekte doordat bijvoorbeeld noodzakelijke co-factoren ontbreken, B-lymfocyten voor antilichaamproductie hulp nodig hebben van geschikte autoreactieve T-helpercellen, door de werking van T-suppressorcellen en door de anti-idiotypische antilichamen en T-celreceptoren die gericht kunnen zijn tegen de antigeenreceptoren van autoreactieve B- en T-cellen.

- Auto-immuunziekten worden wel ingedeeld in orgaanspecifieke (bijvoorbeeld ziekte van Graves) en gegeneraliseerde auto-immuunziekten (bijvoorbeeld lupus erythematodes disseminatus).

- Grofweg bestaan er twee hypothesen over de etiologie of het ontstaan van auto-immuunziekten. In de eerste hypothese is een specifiek antigeen de drijvende factor, in de tweede is een ontregeling van het immuunsysteem primair.

- Er zijn nog maar weinig nieuwe geneesmiddelen of behandelingen ontwikkeld op basis van de nieuwe inzichten in de pathogenese van auto-immuunziekten.