Het uiterlijk van de psychiater

Onderzoek
C. Schultz
H. Nijman
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 1998;142:1395-6
Download PDF

Het imago van een arts als deskundige hangt niet alleen samen met zijn kennis en vaardigheden, maar ook met zijn (uiterlijke) presentatie. Wellicht dat in de psychiatrie de eerste indruk die een patiënt van de arts krijgt veel invloed heeft op de verdere ontwikkeling van de therapeutische relatie.

Gledhill et al. onderzochten in een psychiatrisch ziekenhuis in Londen hoe patiënten hun arts bij voorkeur gekleed zien.1 Hiervoor toonden zij aan 49 patiënten van de afdelingen voor volwassenen- en ouderenpsychiatrie 2 series van 6 foto's. Op de foto's stonden een jonge man en een jonge vrouw in steeds wisselende kledij afgebeeld. Hun kleding varieerde van losse vrijetijdskleding (bijvoorbeeld een T-shirt met spijkerbroek) tot formele kleding (een net pak) of traditionele professionele kleding (een witte jas). Aan de hand van de foto's spraken patiënten hun voorkeur uit voor de kleding waarin zij hun behandelend arts het liefst zouden zien. Tevens rangschikten zij de foto's naar competentie, benaderbaarheid en empathie. Vervolgens werd, in een semi-gestructureerd interview, een aantal aanvullende gegevens over het gewenste uiterlijk en de presentatie van de arts verzameld. Zo werd nagegaan op welke wijze patiënten het liefst door de dokter worden aangesproken en of zij willen dat de arts een naambordje draagt.

De nettere, formele kleding bleek bij de meerderheid van de patiënten de voorkeur te hebben. Het dragen van een net pak werd geassocieerd met competentie. Artsen in pak werden echter wel als minder vriendelijk, empathisch en moeilijker benaderbaar ervaren. Toch gaven slechts enkele patiënten de voorkeur aan de wat lossere vrijetijdskleding. De arts in de witte jas scoorde hoog op competentie én werd als begripvol gezien. Wat betreft de aanspreekvormen tussen arts en patiënt bleek dat het merendeel van de patiënten met de voornaam aangesproken wil worden, terwijl zij hun dokter juist wel met de achternaam of titel willen aanspreken. Ongeveer de helft van de geïnterviewden stelde het op prijs dat artsen een naambordje dragen.

De onderzoekers concluderen dat uiterlijk en omgangsvormen in de psychiatrie een belangrijke rol spelen. Men kan zich echter afvragen in hoeverre de bevindingen van dit Britse onderzoek van toepassing zullen zijn op de Nederlandse situatie. Bovendien werd het onderzoek uitgevoerd bij een kleine steekproef van gedeeltelijk oudere patiënten, die waarschijnlijk andere omgangsvormen appreciëren dan jongeren. In het eerste contact met een patiënt zullen ook factoren zoals deskundigheid en beleefdheid, naast kleding en aanspreekvormen, bepalen of de arts het vertrouwen van zijn of haar patiënt heeft. Verder bevestigt dit onderzoek wat iedereen al vermoedde: voor patiënten is het van belang dat hun behandelaar er vertrouwenwekkend en verzorgd uitziet.

Literatuur
  1. Gledhill JA, Warner JP, King M. Psychiatrists and theirpatients: views on forms of dress and address. Br J Psychiatry1997;171:228-32.

Gerelateerde artikelen

Reacties