Het cholinerge deficiëntiesyndroom als indicatie voor cholinesteraseremmers

- Cholinesterase inhibitors are licensed for the treatment of dementia in Alzheimer's disease. In clinical practice, these drugs have little effect on the cognitive symptoms of dementia. Several studies report a beneficial effect of cholinesterase inhibitors on neuropsychiatric symptoms. We hypothesise that symptoms such as the impairment of attention and concentration, anxiety, restlessness and hallucinations, delineate a specific central cholinergic deficiency syndrome. It is postulated that this syndrome crosses boundaries of nosological entities and occurs in various neurodegenerative diseases. Symptoms resulting from cholinergic deficiency might be a much better target for treatment than cognitive deficits.

Wereldwijd zijn verschillende cholinesteraseremmers (parasympathicomimetica) geregistreerd voor symptomatische therapie bij de ziekte van Alzheimer: donepezil, galantamine en rivastigmine. Deze middelen remmen de afbraak van acetylcholine en vergroten daardoor de beschikbaarheid van deze neurotransmitter. De indicatie voor rivastigmine (het enige van de genoemde middelen dat in Nederland is geregistreerd voor deze indicatie), zoals vermeld in het Farmacotherapeutisch kompas, luidt: ‘symptomatische behandeling van lichte tot matige dementie van het alzheimertype’.1 Indien strikte criteria voor een gunstige therapeutische reactie worden gehanteerd, blijkt behandeling met cholinesteraseremmers bij slechts 2 tot 12 van de alzheimerpatiënten de ernst van dementie duidelijk te doen afnemen (www.emea.eu.int/humandocs/PDFs/EPAR/Exelon/024398en1.pdf). Echter, enkele gevalsbeschrijvingen en één therapeutische trial suggereren dat cholinesteraseremmers effectief zijn bij patiënten met dementie met Lewy-lichaampjes en de ziekte van Parkinson, met name ten aanzien van neuropsychiatrische verschijnselen als hallucinaties, wanen en agitatie.2-4 De vraag is of de cognitieve symptomen (amnesie, afasie, agnosie en apraxie) bij de…