Glyfosaat kankerverwekkend?

Pieter van Eijsden
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2015;159:C2681

Glyfosaat is het meest gebruikte herbicide middel. Het remt een enzym dat noodzakelijk is voor de aminozuursynthese in planten. Hierdoor is het selectief toxisch voor snel groeiende planten. Het wordt gezien als een van de veiligste herbiciden, maar ligt desondanks al decennia onder vuur vanwege de veronderstelde kankerverwekkende eigenschappen. Milieu-organisaties zoals Greenpeace pleiten daarom voor een volledig verbod op het gebruik van dit middel. Eind maart kreeg het middel de classificatie 2A, ‘waarschijnlijk carcinogeen’, van het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC), een onderdeel van de WHO. Dit werd breed uitgemeten in diverse media. Eind juli is dan eindelijk het rapport van de commissie verschenen waarin de beslissing wordt onderbouwd (http://monographs.iarc.fr/ENG/Monographs/vol112/mono112-02.pdf).

Er is op dit gebied maar 1 prospectieve cohortstudie, de ‘Agricultural health study’, waarbij vanaf 1993 meer dan 50.000 personen in Iowa en North Carolina werden gevolgd. Via vragenlijsten werd hun blootstelling aan 50 pesticiden geschat. Deze studie laat voor geen enkele subgroep een statistisch significante relatie zien tussen kanker en blootstelling aan glyfosaat. De enige aanwijzingen voor carcinogeniteit bij mensen komen uit 3 patiënt-controleonderzoeken, die een significante relatie beschrijven van non-Hodgkin-lymfoom met blootstelling aan glyfosaat. In al deze studies is deze relatie zwak en gevoelig voor de gekozen statistische analysemethode. Hier tegenover staan 11 patiënt-controleonderzoeken die deze relatie níet laten zien. Voor een verband met andere soorten kanker is ook geen bewijs. Er is daarnaast een klein aantal studies bij muizen die een toename laten zien van niercelcarcinoom, hemangiosarcoom en het benigne pancreasadenoom na blootstelling aan glyfosaat in hoge dosering. Ook werd in vitro aangetoond dat een afbraakproduct van glyfosaat DNA- en chromosoomschade kan geven.

Dit is voldoende voor de kwalificatie 2A van het IARC, die wordt toegekend aan een middel als er ‘beperkt bewijs is voor carcinogeniteit in mensen en voldoende bewijs daarvoor in dierstudies’. Hiermee valt glyfosaat in dezelfde klasse als bijvoorbeeld uv-licht, lood en nachtdiensten. Reden voor waakzaamheid, maar niet tot zorg.

Gerelateerde artikelen

Reacties