Genetische diagnostiek bij verstandelijke beperkingen

Until recently, the cause of intellectual disability remained unknown in at least 50% of affected people.
The various causes require diverse healthcare needs. Knowing the cause enables specific anticipation on these.
Severe intellectual disability (IQ < 50) usually has a genetic cause. The majority can be explained by de novogene mutations and chromosomal aberrations.
In recent years, rapid advances in genetic diagnostics have provided great new opportunities. The introduction of array analysis has allowed the genome-wide detection of chromosomal aberrations. Until recently, the detection of monogenic causes of intellectual disability was highly dependent on the recognisability of the phenotype and specific DNA diagnostic testing of single genes. The introduction of exome sequencing enables testing of all genes simultaneously in a single test.
It is expected that exome sequencing will be followed up by genome sequencing in the near future, and this will become the first tier diagnostic test. Detection of chromosomal aberrations is also possible with this technique.
These developments may lead to a significant increase in the percentage of explained intellectual disability, from 50% in the past to 80%.

Conflict of interest and financial support: none declared.

Samenvatting

Tot recent bleef bij > 50% van de mensen met een verstandelijke beperking de oorzaak hiervan onbekend.
De verschillende oorzaken gaan ook gepaard met verschillende zorgbehoeften. Een diagnose biedt de mogelijkheid hier gericht op in te spelen.
Bij mensen met een ernstige verstandelijke beperking (IQ < 50) is er meestal een genetische oorzaak. De meerderheid hiervan wordt verklaard door de-novo-genmutaties en chromosoomafwijkingen.
Recent zijn de ontwikkelingen in de genetische diagnostiek in een stroomversnelling geraakt. De introductie van het array-analyseonderzoek heeft het mogelijk gemaakt chromosoomafwijkingen in het hele genoom op te sporen. Voorheen was de opsporing van monogene afwijkingen grotendeels afhankelijk van de herkenbaarheid van het klinisch beeld, gevolgd door gericht DNA-onderzoek. Door de introductie van exoom-‘sequencing’ kunnen alle genen nu met 1 test niet-gericht en tegelijkertijd onderzocht worden.
Exoomsequencing zal naar verwachting opgevolgd worden door genoomsequencing; dit zal uiteindelijk het onderzoek van eerste keuze worden. Met genoomsequencing kunnen ook chromosoomafwijkingen opgespoord worden.
Deze ontwikkelingen voorspellen een mogelijke toename van het percentage mensen bij wie de oorzaak van de verstandelijke beperking bekend is, van voorheen 50 naar 80.