Geen antidepressiva voor depressie bij ziekte van Alzheimer

In het kort
27-10-2011
Oswald J.N. Bloemen en Aart H. Schene

Waarom dit onderzoek?

Depressie bij patiënten met de ziekte van Alzheimer wordt vaak met een antidepressivum behandeld. Ook in de CBO-richtlijn ‘Diagnostiek en medicamenteuze behandeling van dementie’ uit 2005 wordt het gebruik van antidepressiva aangeraden. Er zijn echter maar enkele gerandomiseerde, placebo-gecontroleerde studies (RCT’s) die het effect van antidepressiva bij deze patiënten onderzochten en de resultaten daarvan zijn niet eenduidig. Met name selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI’s) zijn slecht onderzocht, terwijl deze het meest worden voorgeschreven.

Onderzoeksvraag

Wat is de klinische effectiviteit van sertraline (een SSRI) en mirtazapine (een ‘noradrenergic and specific serotonergic antidepressant’ (NaSSA) dat de afgifte van noradrenaline en serotonine stimuleert) bij depressie bij patiënten met de ziekte van Alzheimer?

Hoe werd dit onderzocht?

Uit 9 centra voor ouderenpsychiatrie zijn patiënten geworven die voldeden aan gevalideerde criteria voor de ziekte van Alzheimer. Alle deelnemers hadden langer dan 4 weken een depressie, met een score van 8 of hoger op de ‘Cornell scale for depression in dementia’ (CSDD). Er werden 326 patiënten gerandomiseerd in 3 groepen: sertraline, mirtazapine of placebo. De primaire uitkomstmaat was een reductie van depressie gemeten met de CSDD na 13 weken.

Belangrijkste resultaten

De ernst van de depressie daalde in alle groepen. Na 13 en na 39 weken was er geen verschil tussen de placebogroep en de sertraline- of mirtazapinegroep. Ook als alleen ernstigere depressies (CSDD > 12) vergeleken werden, was er geen verschil. In de placebogroep hadden deelnemers een kleiner aantal en minder ernstige bijwerkingen.

Consequenties voor de praktijk

Dit is de grootste RCT tot nu toe en de resultaten suggereren dat deze antidepressiva geen verbetering van depressie geven bij Alzheimerpatiënten, en dat het gebruik hiervan in de eerste lijn moet worden heroverwogen.

Literatuur

  1. Banerjee S, Hellier J, Dewey M et al. Sertraline or mirtazapine for depression in dementia (HTA-SADD): a randomised, multicentre, double-blind, placebo-controlled trial. Lancet 2011 Jul 30;378(9789):403-11. Medline