Foutieve referenties komen veel voor in vooraanstaande medische tijdschriften
Open

In het kort
28-01-2001
M. Kabos en S. Mahesh

Voor lezers van wetenschappelijke artikelen is een betrouwbare literatuurlijst van groot belang: wanneer zij zich verder in een onderwerp willen verdiepen of beweringen van een auteur willen verifiëren, is het essentieel dat zij snel de oorspronkelijke publicatie kunnen vinden. Uit ouder onderzoek is bekend dat literatuurverwijzingen in medische tijdschriften veel fouten bevatten.

Siebers en Holt inventariseerden de fouten in referenties in het eerste nummer dat in maart 1999 verscheen van Annals of Internal Medicine (Ann Intern Med), British Medical Journal (BMJ), Lancet, JAMA en New England Journal of Medicine (N Engl J Med).1 Alle referenties van oorspronkelijke artikelen, commentaren, overzichtsartikelen, onderzoeksverslagen en ingezonden brieven werden gecontroleerd in Medline, in andere databases of, indien nodig, aan de hand van het originele artikel.

In N Engl J Med vonden zij 4,1 fouten, in Ann Intern Med 6,1, in BMJ 17,4, in JAMA 27,7 en in Lancet 40,3. De redactie van Lancet en BMJ controleert referenties niet zelf, maar die van de andere 3 tijdschriften wel. In 104 van de 300 foute referenties (34,7) ging het om fouten in onderdelen die het opzoeken van het originele artikel ernstig bemoeilijkten (tijdschrift, volumenummer, jaar en pagina).

In 1992 werd in dit tijdschrift in 31 van de referenties een fout gevonden, waarvan 5 het opzoeken van een artikel bemoeilijkte (bij dit tijdschrift worden referenties wel gecontroleerd).2

Het is dan ook terecht dat beide artikelen besluiten met de oproep aan auteurs om literatuurlijsten zorgvuldig te controleren. Door referenties direct over te nemen uit Medline met een bibliografisch hulpprogramma (zoals Endnote of Reference Manager) - en nog eens te controleren aan de hand van het originele artikel - kan men fouten gemakkelijk uitbannen. Overigens betekent het feit dat een referentie teruggevonden kan worden nog niet dat de inhoud van het aangehaalde artikel juist wordt geciteerd. Het is bekend dat in dit tijdschrift bij 28 van de referenties de aangehaalde gegevens enigszins of ernstig misleidend waren, of zelfs niet in het aangehaalde artikel waren terug te vinden.2

Literatuur

  1. Siebers R, Holt S. Accuracy of references in fiveleading medical journals. Lancet 2000;356:1445.

  2. Hobma SjO, Overbeke AJPM. Fouten inliteratuurverwijzingen in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde.Ned Tijdschr Geneeskd1992;136:637-41.