Ernstige toxiciteit na behandeling met capecitabine en fluorouracil ten gevolge van een partiële dihydropyrimidine-dehydrogenasedeficiëntie

- Two female patients, aged 48 and 52 years, developed severe bone marrow suppression and (gastrointestinal) mucositis following administration of capecitabine. Analysis of the dihydropyrimidine dehydrogenase (DPD) activity in peripheral blood mononuclear cells revealed the presence of DPD deficiency. Both patients recovered in 3-4 weeks, and both had a (partial) remission of their tumours. Capecitabine is metabolised to 5-fluorouracil (5-FU) in the body. DPD-deficiency leads to impaired breakdown of 5-FU and hence to severe cytotoxicity following treatment with capecitabine or 5-FU. The most common mutation, IVS14+1G>A, is found in approximately 2 of the Dutch population. In case of unexpected severe toxicity during 5-FU or capecitabine treatment, DPD deficiency should be considered. Screening could be considered in view of the widespread use of capecitabine and 5-FU, the severe toxicity that may develop in patients with low DPD activity and the prevalence of the mutation.

Samenvatting

Twee vrouwen van respectievelijk 48 en 52 jaar met kanker kregen ernstige beenmergsuppressie en (gastro-intestinale) slijmvliesontsteking na het gebruik van capecitabine. De analyse van de dihydropyrimidine-dehydrogenase(DPD)-activiteit in perifere mononucleaire cellen toonde DPD-deficiëntie. Beide patiënten herstelden in de loop van 3-4 weken en beide reageerden met een (partiële) remissie van hun tumor op de behandeling. Capecitabine wordt in het lichaam omgezet in fluorouracil (5-FU). DPD-deficiëntie leidt tot te weinig afbraak van 5-FU, dus tot ernstige cytotoxiciteit van een behandeling met capecitabine of 5-FU. De meest voorkomende onderliggende mutatie, IVS14+1G>A, wordt gevonden bij ongeveer 2 van de Nederlandse bevolking. In geval van onverwacht ernstige toxiciteit bij 5-FU- of capecitabinetoediening dient aan DPD-deficiëntie gedacht te worden. Screening zou overwogen kunnen worden, gezien het frequente gebruik van capecitabine en 5-FU, de ernstige toxiciteit die kan optreden bij patiënten met een lage DPD-activiteit en de prevalentie van de mutatie.