Endocarditis door Aggregatibacter (voorheen: Actinobacillus) actinomycetemcomitans, een bacterie met karakteristieke stervormige kolonies

- A 72-year-old man, having had an artificial valve for almost 20 years now, presented with tiredness that had persisted for several weeks and reported weight loss of 5 kg. In more recent days he experienced fever and cold shivers, and an associated dry cough. Bearing in mind the potential for endocarditis, blood cultures were grown. In this, we identified a small, Gram-negative rod with a small, smooth, raised colony that grew slowly. We considered a micro-organism from the ‘HACEK group’, which is a group of micro-organisms including Haemophilus aphrophilus, Haemophilus paraphrophilus, Cardiobacterium hominis, Eikenella corrodens, Kingella kingae and Aggregatibacter (formerly: Actinobacillus) actinomycetemcomitans. More careful observation revealed that the bacteria formed star-shaped colonies, proving that A. actinomycetemcomitans was the cause of this non-acute endocarditis. The patient received antibiotic treatment. Because non-acute endocarditis is often caused by hidden abnormalities in the mouth or teeth and A. actinomycetemcomitans plays an important role in severe cases of peridontitis, a dental surgeon was consulted. The dental surgeon diagnosed multifocal peridontitis and treated the patient, who was able to leave the hospital after 6 weeks of antibiotic treatment.

Ned Tijdschr Geneeskd. 2008;152:827-30

Samenvatting

Een 72-jarige man, die al bijna 20 jaar een kunstklep had, was sinds enkele weken zeer vermoeid en was 5 kg afgevallen. Sinds enkele dagen had hij perioden met koorts en koude rillingen, en daarbij een droge hoest. Met het oog op mogelijke endocarditis werden bloedkweken ingezet. Daarin vonden wij een fijn, gramnegatief staafje met een kleine, gladde, bolle kolonie, dat moeizaam groeide. Wij dachten aan een micro-organisme uit de ‘HACEK-groep’, dat is een groep micro-organismen bestaande uit Haemophilus aphrophilus, Haemophilus paraphrophilus, Cardiobacterium hominis, Eikenella corrodens, Kingella kingae en Aggregatibacter (voorheen: Actinobacillus) actinomycetemcomitans. Bij zorgvuldige observatie viel op dat de bacterie stervormige kolonies maakte, waarmee A. actinomycetemcomitans bewezen was als oorzaak van deze niet-acute endocarditis. De patiënt kreeg antibiotische behandeling. Omdat niet-acute endocarditis vaak wordt veroorzaakt door verborgen gebreken in mond of gebit en A. actinomycetemcomitans een belangrijke rol speelt bij ernstige vormen van peridontitis, werd een kaakchirurg in consult gevraagd. Deze stelde multifocale peridontitis vast en saneerde patiënt. Na 6 weken antibiotische behandeling verliet deze in goede gezondheid het ziekenhuis.

Ned Tijdschr Geneeskd. 2008;152:827-30