Effectiviteit van ketenzorg bij diabetes mellitus*
Open

Een meta-analyse
Onderzoek
12-10-2012
Arianne M.J. Elissen, Lotte M.G. Steuten, Lidwien C. Lemmens, Hanneke W. Drewes, Karin M.M. Lemmens, Jolanda A.C. Meeuwissen, Caroline A. Baan en H.J.M. (Bert) Vrijhoef

Doel

Systematische evaluatie van de effectiviteit van innovatieve zorgconcepten voor diabetes mellitus, rekening houdend met de heterogeniteit in studieresultaten.

Opzet

Systematische review, meta-analyse en meta-regressieanalyse.

Methode

In Medline, CINAHL en PsycINFO werd gezocht naar reviews en empirische studies over volwassen patiënten met diabetes mellitus bij wie interventies waren gedaan die bestonden uit minimaal 2 componenten van het ‘chronic care’-model. In de meta-analyse werd een ‘random-effect’-model gebruikt om de resultaten voor de HbA1c-waarde en de systolische bloeddruk te poolen. Met behulp van meta-regressieanalyse werd onderzocht in hoeverre 3 verschillen in onderzoeksopzet– (a) methodologische kwaliteit, (b) follow-upduur en (c) aantal interventiecomponenten – verklarend waren voor de heterogeniteit in effectmaten.

Resultaten

De reviews (n = 15) rapporteerden over het algemeen bescheiden verbeteringen in glykemische controle. De empirische studies (n = 56) verschilden sterk in richting en omvang van de gemeten effecten op de HbA1c-waarde (gemiddelde: -5 mmol/mol; 95%-BI: -7- -3,5) en de systolische bloeddruk (gemiddelde: -2,8 mmHg; 95%-BI: -4,7- -0,95). De variatie in methodologische kwaliteit van de studies bood hiervoor geen verklaring. In korte studies (< 1 jaar) werden positievere resultaten gemeten dan in langere studies (≥ 1 jaar), maar dit verschil was niet significant. De variatie in het aantal interventiecomponenten per studie verklaarde 8-12% van de heterogeniteit in effecten van diabeteszorginnovaties.

Conclusie

De diabeteszorginterventies met meer dan 2 componenten hebben het meest positieve effect op klinische uitkomsten. Gezien het verband tussen follow-upduur en de resultaten en het feit dat de doelstelling van innovatie toekomstgericht is, dient de impact van dergelijke interventies te worden gemeten op de lange termijn.