Een vrouw met ‘zweepstriemen’

Shiitake paddenstoelen
Abstract
Charlotte Burms
Lotte M. Voeten
Aimée H.M.M. Arits
Dossier
Huisartsgeneeskunde
Leestijd
2 minuten
Downloaden
Citeren

artikel

Casus

Een 63-jarige patiënte kwam op de polikliniek Dermatologie vanwege een licht jeukende huiduitslag op de rug. De huiduitslag was een week eerder ontstaan. Het beeld deed de huisarts denken aan zweepstriemen.

Aanvankelijk leverde de anamnese geen bijdragende informatie op. Bij lichamelijk onderzoek zagen we wegdrukbare, lineaire, erythemateuze flagellen op de midden- en onderrug (figuur). Naar aanleiding van het klinische beeld stelden we één aanvullende vraag: ‘heeft u onlangs paddenstoelen gegeten?’ De patiënte vertelde daarop dat ze een dag vóór de klachten shiitake-paddenstoelen had gegeten die niet volledig doorbakken waren.

Op basis hiervan stelden we de diagnose ‘shiitake-dermatitis’, ook wel ‘flagellate dermatitis’ genoemd. Dat betreft een reactief huidbeeld veroorzaakt door het thermolabiele toxine lentinan. De huidreactie ontstaat doorgaans een dag na het eten van de shiitake-paddenstoelen en verdwijnt spontaan binnen 1-3 weken. Vanwege het culinaire multiculturalisme worden in Nederland steeds vaker shiitake-paddenstoelen geconsumeerd. Het is daarom belangrijk dat artsen deze voorheen zeldzame toxische huidreactie herkennen. Zo kunnen onnodige verwijzingen en verregaande diagnostiek vermeden worden.

Wij vertelden de patiënte dat deze huidaandoening vanzelf over gaat en adviseerden haar om in de toekomst shiitake-paddenstoelen volledig te koken. We stelden voor om haar te behandelen met topische corticosteroïden ter verlichting van de jeuk, maar ze gaf de voorkeur aan een afwachtend beleid. Bij de telefonische controle twee weken later gaf de patiënte aan dat de huiduitslag volledig was verdwenen.

Figuur
Figuur
Foto van de rug van een 63-jarige vrouw met sinds een week een licht jeukende huiduitslag. Er zijn lineaire erythemateuze flagellen zichtbaar – bij lichamelijk onderzoek zijn ze wegdrukbaar. Dit flagellaatpatroon is kenmerkend voor shiitake-dermatitis. (Afgedrukt met toestemming van de belanghebbende).

Diagnose

Shiitake-dermatitis.

Auteursinformatie

Maastricht UMC+, afd. Dermatologie, Maastricht: drs. C. Burms, aios dermatologie. Catharinaziekenhuis, afd. Dermatologie, Eindhoven: drs. L.M. Voeten en dr. A.H.M.M. Arits, dermatologen (tevens: Maastricht UMC+).

Contact C. Burms (charlotte.burms@mumc.nl)

Belangenverstrengeling

Belangenconflict en financiële ondersteuning: geen gemeld.

Auteur Belangenverstrengeling
Charlotte Burms ICMJE-formulier
Lotte M. Voeten ICMJE-formulier
Aimée H.M.M. Arits ICMJE-formulier
Reacties

Gratis Ask NTVG uitproberen?

Maak met 2 klikken een gratis account aan

Account aanmaken

Heb je al een account of een abonnement? Inloggen

Altijd toegang tot alle publicaties van het NTVG?

Abonneer vandaag nog!

Online toegang tot alle artikelen
Gepersonaliseerde alerts voor artikelen en dossiers
Artikelen voor opleiding en nascholing mét geaccrediteerde toetsen
Onbeperkt luisteren naar de NTVG-podcast
Antwoorden op al je vragen via de AI-toepassing 'Ask NTVG'

Neem het digitaal ntvg abonnement

€ 15,93 per maand!

Ik wil digitaal
NTVG nummer 4 2026
NTVG nummer 5 2026
NTVG nummer 6 2026