Een nieuwe Spaanse vijand

The Dutch example shows that there are not only differences but also several similarities between COVID-19 and the Spanish flu, although risk of infection and death toll were much higher than they are now, especially at the end of 1918. These similarities include emphasis on the importance of hand washing, prohibition of gatherings (and disregard of these rules), disruption of public life, uncertainty about the nature of the cause, praise of and warnings against ineffective medication as well as debate on use and necessity of certain measures. There is also the social context in which the disease and the measures taken to combat it are happening, with the poor paying the highest price, now as well as then.

Conflict of interest and financial support: no conflicts of interest have been reported.

In het coronadebat wordt regelmatig verwezen naar de Spaanse griep (1918-1920), zo geheten omdat de eerste meldingen van een nieuwe epidemie vanuit het niet door censuur geplaagde, neutrale Spanje kwamen.

Samenvatting

Het voorbeeld van Nederland toont dat er naast de nodige verschillen ook de nodige overeenkomsten zijn tussen covid-19 en de Spaanse griep, al lagen het aantal besmettingen en de sterfte met name einde 1918 veel hoger dan nu. Die overeenkomsten zijn bijvoorbeeld het wijzen op het belang van handen wassen, het verbieden van volksopeenhopingen (inclusief de overtredingen daarvan), de ontregeling van het openbare leven, de onzekerheid over de aard van de veroorzaker, het aanprijzen en waarschuwen tegen niet-werkende medicatie, alsmede de discussie over het nut en de noodzaak van bepaalde maatregelen. En daarbij komt dan nog de maatschappelijke context waarin ziekte en de bestrijding ervan plaatsheeft, waarbij net als nu de armen het hardst worden getroffen.