Diagnose in beeld (160). Een vrouw met een lintworm uit een stoma

Wat is de diagnose?
J.G.H. van Roermund
J.M. Klaase
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2003;147:2020
Abstract
Download PDF

Casus

Bij een 39-jarige draagster van het gen voor familiaire polyposis werd totale proctocolectomie verricht, waarna een ileoanaal reservoir (‘pouch’) werd geconstrueerd. Zij kreeg een tijdelijk, ontlastend dubbelloopsstoma. Toen het stoma werd geopend kwam er een lintworm tevoorschijn (figuur a). Door parasitologische determinatie, met onder andere carbolfuchsinekleuring, bleek dat het ging om Taenia saginata, de zogenaamde ongewapende lintworm met het rund als tussengastheer. De proglottiden van deze soort bezitten het vermogen zich spontaan voort te bewegen; door de daarbij optredende samentrekkende bewegingen worden de wormeieren (zie figuur b) naar buiten geperst, die met de ontlasting in het milieu komen. Wanneer de eieren worden opgegeten door een rund komt de larve (oncosfeer) in het darmlumen van deze tussengastheer vrij en passeert de mucosa. Via de portale circulatie, de longen en de grote circulatie wordt deze meegevoerd naar het dwarsgestreepte spierweefsel. Hierin ontwikkelt de larve zich tot een Cysticercus bovis (blaasworm), die infectieus is voor de mens. Bij de vleeskeuring na het slachten wordt op cysticerci gelet. Besmetting gebeurt door het eten van rauw of onvoldoende verhit besmet vlees (bijvoorbeeld tartaar of rauw gehakt). De cysticercus hecht zich aan de darmmucosa, waarna de worm in de loop van de tijd aangroeit. Per gastheer wordt er meestal 1 volwassen worm gevonden, die 5 tot 10 m lang kan worden en meerdere jaren oud. De wormen zijn weinig pathogeen en infecties verlopen vaak asymptomatisch; eventueel kunnen vage buikklachten, misselijkheid of anale irritatie voorkomen. Gewichtsverlies treedt zelden op. Retrospectief had patiënte geen klachten. Zij kreeg een eenmalige behandeling met praziquantel 10 mg/kg.

Diagnose

Lintworm.

Mw.ir.G.J.M.M.Derks, parasitologisch analist, en dr.L.Mulder, arts-microbioloog, droegen bij aan dit artikel.

Auteursinformatie

Medisch Spectrum Twente, afd. Chirurgie, Postbus 50.000, 7500 KA Enschede.

J.G.H.van Roermund, assistent-geneeskundige; dr.J.M.Klaase, chirurg.

Contact dr.J.M.Klaase

Gerelateerde artikelen

Reacties