De diagnostiek en behandeling van halskliertuberculose

- The incidence of extrapulmonary tuberculosis is rising. The patients are predominantly immigrants and HIV-infected persons.

- Tuberculous lymphadenitis of the neck is the most common presentation, in the Netherlands about 200 patients a year.

- Fine needle aspiration with auramine/Ziehl-Neelsen stain investigation, culture and cytological examination is the diagnostic procedure of choice. If this fails to be conclusive excision biopsy is the next step.

- If the diagnosis is suspected on clinical, epidemiological, laboratory and bacteriological (presence of acid-fast bacilli) or cytological/histological grounds, treatment is always started, awaiting culture results.

- The principles for treatment are the same as for pulmonary tuberculosis.

- On the basis of the available literature it can be proposed to shorten the duration of treatment from 9 to 6 months.

Samenvatting

- Extrapulmonale vormen van tuberculose tonen een stijgende incidentie. Deze vorm wordt vaker gezien bij migranten en HIV-geïnfecteerden.

- Halskliertuberculose komt het meeste voor, in Nederland bij ongeveer 200 patiënten per jaar.

- Onderzoek van een dunnenaaldaspiraat (met auramine-/ Ziehl-Neelsen-kleuring, Löwenstein-kweek en cytologisch onderzoek) is het eerstekeusdiagnosticum. Indien er geen zuurvaste staven worden gezien of geen granulomen met verkazing, gaat men over tot een excisiebiopsie.

- Het materiaal moet altijd ingezet worden voor kweek op tuberkelbacteriën.

- Op basis van anamnese, lichamelijk onderzoek, epidemiologische gegevens, laboratoriumonderzoek, aangetoonde zuurvaste staven of het cytologisch/histologisch beeld van granulomen met verkazing start men met de toediening van tuberculostatica in afwachting van de kweek.

- De behandeling vindt in principe plaats volgens dezelfde regels als die voor longtuberculose.

- Op basis van de literatuur zou evenals bij longtuberculose een verkorting van de continueringsfase mogelijk zijn met 3 maanden, waardoor de totale behandelingsduur van 9 naar 6 maanden verkort kan worden.