Borstkankerscreening: ‘one size fits all’

Onderzoek
Marijke Corsten
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2016;160:A9813
Download PDF

Waarom dit onderzoek?

Het huidige bevolkingsonderzoek naar borstkanker is gebaseerd op leeftijd en biedt alle vrouwen in de leeftijd van 50-75 jaar 2-jaarlijkse mammografie aan. Door het begin en de frequentie van de screening ook af te laten hangen van andere risicofactoren voor borstkanker, zoals een belaste familieanamnese, zou de balans tussen voordelen – tijdige diagnose, sterftereductie – en nadelen – fout-positieve en fout-negatieve bevindingen – kunnen verbeteren.

Onderzoeksvraag

Wat is de opbrengst van borstkankerscreening bij vrouwen in de leeftijd van 50-75 jaar met en zonder een eerstegraads familielid – moeder, zus of dochter – met borstkanker?

Hoe werd dit onderzocht?

De onderzoekers analyseerden de gegevens van vrouwen met en zonder belaste familieanamnese die deelnamen aan de Nijmeegse borstkankerscreening vanaf 1975, die aanvankelijk gericht was op vrouwen vanaf 35 jaar. De primaire uitkomstmaat was het cumulatieve risico op borstkanker gevonden door screening en van fout-positieve – dat wil zeggen: na verwijzing werd borstkanker uitgesloten – en fout-negatieve resultaten (toch borstkanker vóór de volgende screeningsronde).

Belangrijkste resultaten

De cumulatieve risico’s van door screening gedetecteerde borstkankers, fout-negatieve en fout-positieve resultaten voor vrouwen met familiaire belasting (5,6% van de deelneemsters) waren respectievelijk 9,0, 4,4 en 11,1%, en zonder familiaire belasting respectievelijk 6,3, 2,7 en 7,3%. Vervroeging van de screening naar 40 jaar gaf nauwelijks verbetering van de detectie, maar resulteerde wel in een aanmerkelijke toename van vooral fout-positieve bevindingen.

Consequenties voor de praktijk

Hoewel bij vrouwen met een belaste familieanamnese voor borstkanker bij screening vaker borstkanker wordt vastgesteld, is bij hen ook het risico op fout-positieve en fout-negatieve bevindingen groter. Leeftijd is een belangrijke risicofactor voor borstkanker: de incidentie stijgt vooral vanaf 50 jaar en bij verlaging van de screeningsleeftijd naar 40 jaar lijkt men nauwelijks méér vrouwen met borstkanker te detecteren. Er bestaat overigens al een advies om buiten het bevolkingsonderzoek om vrouwen jonger dan 50 jaar met een belaste familieanamnese te screenen; huisartsen hebben hierbij een duidelijke taak. Kortom, de ‘one size fits all’-benadering van de borstkankerscreening lijkt nog niet toe aan verandering.

Literatuur
  1. T.M.Ripping, et al. Towards personalized screening: cumulative risk of breast cancer screening outcomes in women with and without a first-degree relative with a history of breast cancer. Int J Cancer. 2015; 4 november (epub).Medlinedoi: 10.1002/ijc.29912

Auteursinformatie

Contact (kleerekooper.corsten@gmail.com)

Gerelateerde artikelen

Reacties