Aandacht voor bijwerkingen van benzodiazepinen

Aandacht voor bijwerkingen van benzodiazepinen is belangrijk: een systematisch overzicht

Klinische praktijk
werkgroep Benzodiazepinen – Generieke module ‘Bijwerkingen; preventie, monitoring en behandeling van bijwerkingen bij geneesmiddelen voor psychiatrische aandoeningen’
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2017;161:D1052
Abstract

Rectificatie

Op dit artikel is de volgende verbetering gekomen:

Onder het kopje ‘Vervolg casus’ staat dat voor de patiënt uit de casus de dosering intussen succesvol is verlaagd naar diazepam 10 mg.
Dat is niet correct. Dit moet zijn: oxazepam 10 mg.

Samenvatting

  • Benzodiazepinen worden veel gebruikt ondanks het risico op ernstige bijwerkingen.
  • Binnenkort verschijnt de Generieke module ‘Bijwerkingen; preventie, monitoring en behandeling van bijwerkingen bij geneesmiddelen voor psychiatrische aandoeningen’, waarin aanbevelingen staan over het verminderen van het risico op vallen en botbreuken, cognitieve problemen, en afhankelijkheid van benzodiazepinen of z-medicatie (zopiclon, zolpidem).
  • Voorschrijvend artsen en apothekers zijn verplicht patiënten uitgebreide voorlichting te geven over de te verwachten werking en bijwerkingen en over de beperkte voorschrijfduur.
  • Uit systematische literatuuroverzichten van de werkgroep Benzodiazepinen is veel informatie beschikbaar gekomen. Ten aanzien van vallen en botbreuken geven verschillende benzodiazepinen een vergelijkbaar risico, hogere doseringen hebben een hoger risico en z-medicatie is niet veiliger.
  • Benzodiazepinen en z-medicatie geven vergeleken met placebo al snel cognitieve problemen, ook bij lagere doseringen en bij middelen met een korte halfwaardetijd. Er ontstaat nauwelijks tolerantie voor deze cognitieve problemen.
  • Gepersonaliseerde stopbrieven zijn effectiever dan een standaardvariant. Bij het stoppen van benzodiazepinen lijken verschillende afbouwschema’s even succesvol (met gemiddeld 50%). Aanvulling met cognitieve gedragstherapie is effectief bij dosisreductie.
  • Bij gebruik van benzodiazepinen geldt: bezint eer ge begint.
Auteursinformatie

De leden van de werkgroep, die allen als auteurs van dit artikel dienen te worden beschouwd, worden aan het einde van het artikel genoemd.

Contact dr. A. Seldenrijk (a.seldenrijk@umcgggzingeest.nl)

Belangenverstrengeling

Belangenconflict en financiële ondersteuning: de werkgroep Benzodiazepinen ontving een onderzoeksubsidie van Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGz (nr. P140019/P140040). Er zijn mogelijke belangen gemeld bij dit artikel. ICMJE-formulieren met de belangenverklaring van de auteurs zijn online beschikbaar bij dit artikel.

Verantwoording

De werkgroep Benzodiazepinen – Generieke module ‘Bijwerkingen; preventie, monitoring en behandeling van bijwerkingen bij geneesmiddelen voor psychiatrische aandoeningen’ bestaat uit: Adrie Seldenrijk, Roeland Vis, Marieke Henstra, Kamini Ho Pian, Daniël van Grootheest, Teie Salomons, Frans Overmeire, Maartje de Boer, Tom Scheers, Roberto Doornebal-Bakker, Eric Ruhé en Christiaan Vinkers.

ICMJE

Auteur Belangenverstrengeling
werkgroep Benzodiazepinen – Generieke module ‘Bijwerkingen; preventie, monitoring en behandeling van bijwerkingen bij geneesmiddelen voor psychiatrische aandoeningen’ Niet beschikbaar

Gerelateerde artikelen

Reacties

Harm
Geers

Met veel belangstelling heb ik het artikel van Seldenrijke et al. gelezen, waaruit maar weer blijkt dat benzodiazepinen niet zo onschuldig zijn als het lijkt en dat het motiveren tot stoppen middels een stopbrief effectief is. Wij hebben in een Nederlandse situatie onderzocht wat de resultaten zijn 33 maanden na het versturen van de stopbrief. Het bleek dat 23% van de mensen die een stopbrief had ontvangen (n=379) na 3 jaar nog steeds was gestopt. Het succes van deze "stopactie" wordt toegeschreven aan de goed samenwerking tussen de huisarts en de apotheker. Onderandere de afspraken die gemaakt zijn rondom het herhalen van benzodiazepinen en de spiegelinformatie die de apotheker kon verstrekken kunnen hebben bijgedragen aan het succes. Zie voor meer informatie: https://www.pw.nl/archief/wp/pw-wetenschappelijk-platform-jaargang-3-nu…