Hoe gezond is ‘streven naar excellentie’?

According to the CanMEDS, physicians should demonstrate a lifelong commitment to excellence. However, striving for excellence might not be without risks. The first commandment of medicine, placing the best interests of patients at the centre of everything we do, could be put at risk, because excellent top doctors might imagine they are at the centre of the medical universe. Second, striving for excellence could cause burnout in medical students. Much research on burnout in medical students has identified causes in the students themselves. In this article, it is argued that the learning climate, especially the emphasis on excellence, may also contribute to the development of burnout in medical students. This is not a plea for all striving to cease, but always striving for excellence may not benefit every student. A supportive learning environment, on the other hand, is important for optimal learning, facilitates development of professionalism and presumably has a profound impact on student wellbeing.

Conflict of interest and financial support: none declared.

Elke tijd en elke plaats kent zijn eigen deugden. Dé nieuwetijdse deugd in het onderwijs is ‘excellentie’. Het komen en gaan van deugden weerspiegelt de tijdsgeest. Dokters blijken daar niet immuun voor en hebben de norm ‘streven naar excellentie’ ook omarmd. Maar hoe gezond is dit streven?

Nieuwe deugden

Elke tijd vraagt eigen competenties, vandaag weer andere dan in de tijd van Boerhaave. De ‘21e-eeuwse competenties en vaardigheden’ hebben daarom een stevige plek in het medisch curriculum gekregen.1 Competenties an sich – zelfs 21e-eeuwse – zijn ongevaarlijk.

De competenties die we van dokters vragen worden bepaald door de waarden en deugden die we waardevol achten. En wanneer die waarden gaan verschuiven, is het tijd voor reflectie. Belangrijke deugden in de geneeskunde waren eeuwenlang altruïsme, compassie, trouw en zelfopoffering. De laatste decennia lijken deze deugden echter verworden tot ondeugden.2 Nu is een goede dokter juist iemand met duidelijke grenzen…