Gebruik van antibiotica lijkt een veilige stap vooruit

Voortschrijdend inzicht in behandeling appendicitis

Opinie
Abstract
Hugo A. Heij
Leestijd
6 minuten
Citeren

Artikel

Sinds 1890 is appendectomie de standaardbehandeling van appendicitis. Dit stamt uit de tijd dat de diagnostiek van acute appendicitis uitsluitend berustte op klinisch onderzoek. Bovendien heerste lange tijd de gedachte dat een flegmoneuze ontsteking van de appendix onherroepelijk overgaat in gangreen en perforatie, met als gevolg peritonitis. In het preantibiotische…

Auteursinformatie

Emma Kinderziekenhuis AMC/VUmc, Kinderchirurgisch Centrum Amsterdam.

Contact Prof.dr. H.A. Heij, kinderchirurg (h.a.heij@amc.uva.nl)

Verantwoording

Belangenconflict: het instituut waar de auteur werkzaam is, ontving gelden voor juridische deskundigengetuigenissen. Financiële ondersteuning: geen gemeld.
Aanvaard op 28 juni 2012

Auteur Belangenverstrengeling
Hugo A. Heij ICMJE-formulier
Reacties
Wim
van der Pol

Het is maar een detail dat ik wil noemen in dit artikel. En dat is het duiden van een andere behandeling van een appendicitis als een paradigmaverschuiving. Het suggereert daarmee een te grote mate van verandering van behandelen. Het begrip paradigma wordt overigens vaker te pas en te onpas gehanteerd. Sowieso is het starten met antibiotica bij een sterke verdenking van een appendicitis helemaal niet verkeerd. Volgt een operatie, dan is er inmiddels preventief antibiotisch gehandeld. Een paradigmaverschuiving  zou wel plaatsvinden, wanneer meta-onderzoek gedaan zou worden op alle verrichtingen waarvoor nog geen sluitend medisch bewijs is voor de staande behandeling en haar alternatieven.

Wim van der Pol, ziekenhuisapotheker

De term paradigma verschuiving heb ik bewust gekozen omdat er niet alleen maar sprake is van een andere behandeling, maar van een verandering in de opvatting over de pathofysiologie van acute appendicitis. De nieuwe opvatting wordt gesteund door betere diagnostische hulpmiddelen, zoals beeldvormend onderzoek. Met deze beide veranderingen is vrij baan gemaakt voor een zorgvuldige diagnostiek en gedifferentieerde benadering van het probleem. De angst om de diagnose appendicitis te  missen en daarmee de patient aan grote gevaren bloot te stellen zit diep in ons chirurgen geworteld en de 'bevrijding' van die angst durf ik wel als (begin van een) paradigma verschuiving aan te merken. Het zou mij veel waard zijn als operaties net zo kritisch bekeken en onderzocht zouden worden als geneesmiddelen.

 

Hugo Heij, kinderchirurg

Raymond
Leclercq

Dit commentaar is uitermate welkom. Het geeft inzicht in twee vormen van appendicitis, die voor mij tot nu toe onbetekenend waren en de mogelijkheid om de therapie gedifferentieerd toe te passen. Wat ik me hierbij afvraag is, of er bij deze vormen ook onderscheid kan worden gemaakt naar de late postoperatieve complicaties, zoals adhesies en een strengileus?

Ten tweede wordt de eerste lijn aangesproken. Die lijn is eendimensionaal en een politieke uitvinding. Mag het de huisarts zijn? Hoe kan zij differentiëren? Is er bovndien een leeftijdspecifieke vorm van appendicitis aan te wijzen, nu dat onderscheid van belang wordt?

Ten derde ben ik het met een andere inzender, de heer van der Pol, eens dat paradigma-wisseling van een andere orde is, dan een therapiewijziging. 

Raymond Leclercq, docent UCM

Dank voor uw reactie. Over de lange termijn uitkomsten van antibiotische behandeling is nog weinig bekend en daarom kan uw vraag over eventuele afname van de specifieke complicaties (nog) niet worden beantwoord. Deze vragen zijn zeker onderwerp van ons verdere onderzoek.

Uw opmerking over de eerste lijn vs huisarts zal ik ter harte nemen. Het vervolgonderzoek zal moeten uitwijzen of een specifieke risico statificatie te maken valt, zodat wellicht in een vroeg stadium kan worden geselecteerd wie de meeste kans maakt op een goede afloop na behandeling met antibiotica.

 

Hugo Heij, kinderchirurg

Gratis Ask NTVG uitproberen?

Maak met 2 klikken een gratis account aan

Account aanmaken

Heb je al een account of een abonnement? Inloggen

Altijd toegang tot alle publicaties van het NTVG?

Abonneer vandaag nog!

Online toegang tot alle artikelen
Gepersonaliseerde alerts voor artikelen en dossiers
Artikelen voor opleiding en nascholing mét geaccrediteerde toetsen
Onbeperkt luisteren naar de NTVG-podcast
Antwoorden op al je vragen via de AI-toepassing 'Ask NTVG'

Neem het digitaal ntvg abonnement

€ 15,93 per maand!

Ik wil digitaal
NTVG nummer 6 2026
NTVG nummer 7 2026
NTVG nummer 8 2026