Spreekuur in de supermarkt

Miriam J.J. de Kleijn
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2012;156:B849

artikel

Voor de moderne medische consument in de VS is er geen wachttijd aan de telefoon of ‘de dokter heeft geen tijd vandaag’. Die gaat na het werk naar Walmart – de Amerikaanse variant van V&D – en loopt dan binnen bij de ‘retail clinic’. De nurse-practitioner heet de consument van harte welkom. Op het menu staat wat er precies te koop is voor allergieën, keelpijn, een bovensteluchtweginfectie, blaasontsteking… inclusief de prijzen. Die variëren van 59 tot 89 dollar voor een diagnose en eventuele behandeling. Ook kan men er terecht voor het meten van de bloeddruk en cholesterolwaarde, voor vaccinaties, voor een keuring en voor het verwijderen van een wrat.

Deze retail-clinics worden vooral bezocht door vrouwen, jongvolwassenen, patiënten met een chronische aandoening en patiënten met een hoog inkomen. Het ‘buurtkarakter’ is belangrijk: de meeste bezoekers wonen binnen een straal van 1 mijl van de kliniek. Niet alle retail-clinics zijn commercieel; een aantal bekende non-profitklinieken is ook op deze manier gestart, zoals Geisinger en de Mayo Clinic.

De huisartsen in de VS – ja die heb je hier ook – zijn niet zo blij met deze klinieken. Zij maken zich zorgen over de vaste arts-patiëntrelatie, onnodige (dure) follow-up en onvoldoende kwaliteit, wat kan leiden tot het missen van diagnoses. Daarnaast zien de huisartsen ze als een vorm van ‘cherry-picking’: snel en makkelijk geld verdienen.

De voorstanders van retail-clinics vinden deze vorm van zorg een goede ontwikkeling; ze zorgen er namelijk voor dat niet-verzekerden eerder hulp zoeken. De drempel voor een bezoek aan een retail-clinic in een warenhuis, supermarkt of drogist ligt lager dan een bezoekje aan de huisarts. Ook is de zorg goedkoper.

Het aantal antibioticarecepten verstrekt door retail-clinics bij een middenoor-, keel- of blaasontsteking is lager dan op een SEH en vergelijkbaar met een huisartsvoorschrift. Voor deze klachten geldt dat de kosten bij een retail-clinic lager zijn dan bij de huisarts en de SEH. Overigens was de patiënttevredenheid hoog. Voorzien de retail-clinics in een behoefte of creëren ze een toename in de vraag naar zorg? Van de 6 miljoen retail-clinic-bezoeken op jaarbasis zou naar schatting 63% niet hebben plaatsgevonden als er geen retail-clinic was. Uiteindelijk werkt een retail-clinic net als winkelen: je komt thuis met spullen die je niet van plan was te kopen en vaak ook niet echt nodig hebt!

Toch zie ik mogelijkheden voor een aantal ‘V&D-klinieken’ in Nederland. Gezondheidscentra vestigen bijvoorbeeld een satellietpost in een winkelcentrum in een wijk waar geen huisartsenzorg is. Een verpleegkundige zou als vooruitgeschoven post kunnen fungeren. Ook in de bestaande huisartsenpraktijken en gezondheidscentra is een deel van de huisartsenzorg prima te delegeren naar verpleegkundigen: dat levert tevreden patiënten op, lagere kosten en een vergelijkbare zorgkwaliteit. Wie kan daar nu tegen zijn?

Gerelateerde artikelen

Reacties