Retinopathie door chloroquine

Background

Chloroquine (CQ) and hydroxychloroquine (HCQ) can induce retinopathy. The risk of this severe, irreversible ophthalmological complication significantly increases with duration of treatment (> 5 years) and dosage of medication (for CQ > 2.3 mg/kg/day and HCQ > 5.0 mg/kg/day). Other important risk factors are renal failure, concomitant tamoxifen use and pre-existing retinopathy or maculopathy.

Case description

We describe a 46-year old woman with chronic discoid lupus erythematosus who developed bull’s-eye maculopathy as a consequence of treatment with CQ in varying doses of 100-300 mg/day for five years. Treatment with CQ was subsequently discontinued.

Conclusion

All patients treated with CQ or HCQ should be referred to the ophthalmologist for baseline testing within 1 year after starting treatment. If there are no risk factors, patients who are treated with CQ or HCQ should undergo annual ophthalmological testing from 1 year, respectively 5 years after start of treatment. The risk factors need to be rechecked at each outpatient check-up because these factors can affect the required frequency of ophthalmological check-ups.

Conflict of interest and financial support: none declared.

Chloroquine (CQ) en hydroxychloroquine (HCQ) kunnen ernstige retinopathie induceren die zich doorgaans uit in bull’s-eye-maculopathie.1,2 Wij beschrijven een patiënte met een CQ-geïnduceerde retinopathie. Deze casus illustreert het belang van oogheelkundige controles bij patiënten die behandeld worden met HCQ of CQ. Tevens laat de casus zien dat het belangrijk is om de status van risicofactoren voor retinopathie, die van invloed zijn op de gewenste frequentie van oogheelkundige controles, tijdens de behandeling na te gaan.

Samenvatting

Achtergrond

Chloroquine (CQ) en hydroxychloroquine (HCQ) kunnen retinopathie induceren. Het risico op deze ernstige, irreversibele, oogheelkundige complicatie neemt aanzienlijk toe met de duur van de behandeling (> 5 jaren) en de dosering van het medicijn (CQ: > 2,3 mg/kg/dag; HCQ: > 5,0 mg/kg/dag). Overige belangrijke risicofactoren zijn nierinsufficiëntie, gelijktijdig tamoxifengebruik en een reeds bestaande retino- of maculopathie.

Casus

Wij beschrijven een 46-jarige vrouw met chronische discoïde lupus erythematodes die bull’s-eye-maculopathie had ontwikkeld ten gevolge van een behandeling met CQ 100-300 mg/dag gedurende 5 jaar. De behandeling met CQ werd hierop gestaakt.

Conclusie

Alle patiënten dienen binnen 1 jaar na aanvang van een behandeling met CQ of HCQ te worden verwezen naar de oogarts voor een nulmeting. In afwezigheid van risicofactoren moeten patiënten die behandeld worden met CQ of HCQ vanaf respectievelijk 1 en 5 jaar na aanvang van die behandeling jaarlijks oogheelkundig gescreend worden. Bij elke poliklinische controle dienen de risicofactoren opnieuw te worden gecontroleerd, omdat deze factoren invloed kunnen hebben op de gewenste frequentie van oogheelkundige controles.