Pneumocystis-pneumonie tijdens behandeling met infliximab voor actieve Crohn-colitis

Rotterdam, oktober 2005,

Collega’s Minnee et al. bespreken de eerste Nederlandse casus betreffende een Pneumocystis jiroveci-pneumonie bij een patiënt met een actieve Crohn-colitis, veroorzaakt door een combinatiebehandeling met prednison, methotrexaat en infliximab (2005:2290-5). Deze patiënt werd opgenomen met een laag-normaal leukocytengetal (4,2 × 109/l) en een relatieve lymfocytopenie. Wat verder opviel in het laboratoriumonderzoek waren de normale waarden voor de levertransaminasen, maar hogere voor alkalische fosfatase (AF), 383 U/l, en γ-glutamyltransferase (γGT), 317 U/l. De auteurs gaan verder niet in op de mogelijke oorzaak van deze cholestatische leverenzymafwijkingen. Nu bestaat er natuurlijk een uitgebreide differentiële diagnose aangaande cholestatische leverenzymafwijkingen, maar er zijn aandoeningen van lever en galwegen die gelden als bekende extra-intestinale manifestaties bij inflammatoire darmziekten (IBD). Met name primair scleroserende cholangitis is een van de meest voorkomende hepatobiliaire complicaties bij IBD, in het bijzonder bij colitis ulcerosa. Daarnaast kunnen onder andere medicijngeïnduceerde hepatotoxiciteit, cholelithiasis door intestinale malabsorptie van galzouten, steatosis bij malnutritie en corticosteroïdgebruik, granulomateuze hepatitis, pericholangitis en een leverabces alle bijdragen aan leverenzymstoornissen bij de ziekte van Crohn. Maar kan in deze specifieke casus over een man van middelbare leeftijd met een chronische colitis, met normale levertransaminasewaarden mogelijk een primair scleroserende cholangitis ten grondslag liggen aan de verhoogde AF- en γGT-waarde? Of passen deze leverenzymafwijkingen mogelijk toch nog bij de al eerder in het artikel vermelde hepatotoxiciteit na mercaptopurinegebruik?