Perianale fistels: veranderde inzichten met betrekking tot classificatie en diagnostiek, en een nieuwe behandelstrategie

Klinische praktijk
Abstract
P.J. van Koperen
K. Horsthuis
W.A. Bemelman
J. Stoker
J.F.M. Slors
Leestijd
14 minuten
Citeren

Artikel

Een perianale fistel is de meest voorkomende aandoening van het anorectale gebied en heeft een incidentie per jaar van 5,6 per 100.000 bij vrouwen en 12,3 per 100.000 bij mannen. De aandoening manifesteert zich vooral tussen het dertigste en vijftigste levensjaar.1 Als patiënten weinig klachten aangeven, hoeft er niet…

Auteursinformatie

Academisch Medisch Centrum/Universiteit van Amsterdam, afd. Chirurgie en Radiologie, G6-254, Postbus 22.660, 1100 DD Amsterdam.

Hr.drs.P.J.van Koperen en mw.drs.K.Horsthuis, artsen-onderzoekers; hr.prof.dr.W.A.Bemelman en hr.dr.J.F.M.Slors, chirurgen; hr.prof.dr.J.Stoker, radioloog.

Contact hr.dr.J.F.M.Slors (j.f.slors@amc.uva.nl)

Reacties
RJF
Felt-Bersma

De auteurs geven een fraai overzicht van de classificatie, diagnostiek en behandeling van perianale fistels. Hoewel de anale endo-echografie (AE) genoemd wordt als een geschikt, goedkoop alternatief, in ervaren handen, doet dit toch onvoldoende recht aan dit diagnosticum. In de eerste plaats is de literatuur heel duidelijk hierover: AE, MRI en chirurgie kunnen de fistels evengoed diagnosticeren [1]. De studies die MRI als beter voorstelden waren alle studies uitgevoerd zonder opspuiten van waterstofperoxide in de externe fistelopening, terwijl dit juist een belangrijk additivum is! De meerwaarde van waterstofperoxide is in 7 studies bewezen. Juist bij patiënten bij wie er littekenvorming is door eerdere sfincterdefecten of fistula is de endo-echo met peroxide uitermate geschikt. Bij een recidief cryptoglandulaire of een Crohnse fistel, die respectievelijk in 50 en 75% van de gevallen complex zijn, is dit van wezenlijk belang [2]. Alleen indien er geen externe opening is of bij het vermoeden van een fistel hoger in het kleine bekken, is MRI geïndiceerd. Overigens geldt ook dat de interpretatie van de beelden bij MRI afhankelijk is van de ervaring en met name de interesse van de radioloog bij perianale fisteling! Daarnaast is er het voordeel dat naast de afdeling Radiologie ook de ervaren MDL-arts en chirurg een AE kunnen verrichten en deze eenvoudig te herhalen is. Gezien de impact van het artikel en voor de opleiding is het jammer dat de endo-echografie door de auteurs op deze wijze is behandeld en er aldus een verkeerde voorstelling van zaken gegeven is. Beter is te stellen dat AE (met waterstofperoxide) en MRI gelijkwaardig zijn in de detectie van perianale fistels. Bij het ontbreken van een externe opening of het vermoeden van een abces in de buik (met name bij patiënten met de ziekte van Crohn) waarbij de AE geen uitsluitsel kan geven, is een MRI geïndiceerd.

Literatuur

[1] West RL, Zimmerman DD, Dwarkasing S, Hussain SM, Hop WC, Schouten WR, et al. Prospective comparison of hydrogen peroxide-enhanced three-dimensional endoanal ultrasonography and endoanal magnetic resonance imaging of perianal fistulas. Dis Colon Rect. 2003;46:1407-15.

[2] Sloots CE, Felt-Bersma RJ, Poen AC, Cuesta MA. Assessment and classification of never operated and recurrent cryptoglandular fistulas-in-ano using hydrogen peroxide enhanced transanal ultrasound. Colorectal Dis. 2001;3:422-6.

VU Medisch Centrum, Amsterdam

Afd. Maag-, darm- en leverziekten: dr. Richelle J.F. Felt-Bersma, MDL-arts

Afd. Heelkunde: prof.dr. Miguel A. Cuesta, chirurg

Gratis Ask NTVG uitproberen?

Maak met 2 klikken een gratis account aan

Account aanmaken

Heb je al een account of een abonnement? Inloggen

Altijd toegang tot alle publicaties van het NTVG?

Abonneer vandaag nog!

Online toegang tot alle artikelen
Gepersonaliseerde alerts voor artikelen en dossiers
Artikelen voor opleiding en nascholing mét geaccrediteerde toetsen
Onbeperkt luisteren naar de NTVG-podcast
Antwoorden op al je vragen via de AI-toepassing 'Ask NTVG'

Neem het digitaal ntvg abonnement

€ 15,93 per maand!

Ik wil digitaal
NTVG nummer 4 2026
NTVG nummer 5 2026
NTVG nummer 6 2026