Omstreden wet op voedingssupplementen.

Nieuws
J.B. Meijer van Putten
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 1996;140:2481
Download PDF

Omstreden wet op voedingssupplementen. – Dit voorjaar werd in Nederland de verkoop van het middel melatonine verboden omdat het hier zou gaan om een hormoonpreparaat. Het zou dus moeten voldoen aan de eisen die er gesteld worden aan geneesmiddelen. In de VS liggen de zaken precies andersom. Daar is in 1994 de Dietary Supplement Health and Education Act van kracht geworden, waardoor een groot aantal voorheen alleen op recept verkrijgbare medicijnen in een klap overal in de winkels te koop was. Sindsdien noemen fabrikanten dergelijke preparaten gewoon voedingssupplementen en omzeilen daarmee de verplichting om allerlei therapeutische claims te onderbouwen. Tot welke merkwaardige gevolgen dat kan leiden, is te lezen in een commentaar in Journal of the American Medical Association (1996;276:1365-7) gewijd aan het bijnierschorshormoon dihydro-epiandrosteron (DHEA).

DHEA was eind jaren zeventig in de VS het middelpunt van een ware mediacampagne. Het middel zou veroudering tegengaan en werd bestempeld tot de ‘Fountain of Youth’. In 1985 verbood de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) echter de vrije verkoop van het middel. Het is een hormoon en DHEA mocht dus alleen verkocht worden op recept. Dat duurde tot 1994, toen de eerder genoemde wet op de voedingssupplementen werd aangenomen. In het vervolg moest de FDA zelf aantonen dat een voedingssupplement schadelijk was, voordat de vrije verkoop ervan verboden kon worden. Hormonen zoals melatonine en DHEA kwamen nu gewoon op de markt. Het feit dat een stof zoals DHEA in geen enkel voedingsmiddel wordt aangetroffen (als men tenminste bijnierklieren van primaten niet rekent!), schijnt hierbij geen enkele rol te spelen. De FDA wacht nu op aanwijzingen dat DHEA schadelijk is, want dan pas kunnen maatregelen genomen worden. Die aanwijzingen zijn niet gemakkelijk te krijgen, want de meeste DHEA-gebruikers brengen hun eventuele behandelende arts niet op de hoogte van het feit dat zij dergelijke middelen slikken. De meeste mensen denken bij een voedingssupplement namelijk dat het gaat om een iets onschadelijks; zij staan er niet bij stil dat DHEA een hormoonpreparaat is dat in één adem genoemd kan worden met bij doping gebruikte steroïde hormonen. De FDA adviseert daarom artsen hun patiënten routinematig te vragen naar het gebruik van voedingssupplementen, omdat dat de enige manier zou zijn om eventuele bijwerkingen op te sporen.

Op een aan DHEA gewijd congres, afgelopen juni dit jaar in Washington, zijn de klinische mogelijkheden van DHEA optimistisch besproken – het middel zou bijvoorbeeld veroudering tegengaan, het immuunsysteem oppeppen en geheugenverlies en de ziekte van Alzheimer en van Parkinson vertragen. John Renner, hoogleraar Family Medicine aan de Universiteit van Missouri, liet echter een waarschuwend woord horen. Hij bracht de verwikkelingen rond tryptofaan in herinnering, ook een voedingssupplement, dat niet meer dan enkele jaren geleden een aantal sterfgevallen veroorzaakte en enige honderden patiënten met het zogenoemde eosinofilia-myalgiasyndroom. Verder wees hij erop dat er in de VS nog steeds geen regeringsmaatregelen zijn om de juiste concentratie en de zuiverheid van ‘voedingssupplementen’ te waarborgen. Als gedeeltelijke oplossing voor het probleem kwam hij met een typisch Amerikaanse aanpak. Renner: ‘Als mensen dan toch zo nodig voedingssupplementen willen, beveel ik aan van iedere gebruikte fles het serienummer te noteren en de laatste vijf pillen op een koele plaats te bewaren’. Op de vraag hoelang die monsters dan bewaard moeten blijven, antwoordde hij: ‘tot de wettelijke aansprakelijkheidstermijn verlopen is’. Hij waarschuwde vooral voor postorderleveranties en aankopen bij kleine natuurwinkeltjes. ‘Koop altijd bij een grote natuurvoedingsketen die het zich kan veroorloven een proces op het dak te krijgen over eventuele bijwerkingen’.

Gerelateerde artikelen

Reacties