Nobelprijs Scheikunde 2003 voor ontdekking van kanalen in celmembranen

- About 70 of the human body consists of salt water. The Nobel Prize 2003 in Chemistry rewards Peter Agre for the discovery of water channels and Roderick MacKinnon for structural and mechanistic studies of ion channels. Their studies have demonstrated how ions and water are transported through cell membranes. This transport is essential for the regulation of size and osmotic pressure in cells and organelles and it plays a major role in salt and water homoeostasis and in the generation of electrical signals in nerve cells. Agre succeeded in isolating a membrane protein which later studies revealed to be a long-postulated water channel. MacKinnon succeeded in determining the spatial structure of a potassium channel.

De Nobelprijs Scheikunde gaat in 2003 naar twee onderzoekers die ontdekkingen hebben gedaan op het gebied van de moleculaire celbiologie/fysiologie/biochemie die ook voor geneeskundigen interessant zijn. De onderzoekers Peter Agre en Roderick MacKinnon, beiden arts en beiden uit de Verenigde Staten, krijgen dit jaar de prijs voor hun ontdekkingen van de structuur en de functie van kanalen in de celmembraan, Agre voor de ontdekking van waterkanalen, en MacKinnon voor zijn structurele en mechanistische studies van ionkanalen (The Nobel Prize in Chemistry 2003; www.nobel.se).

kanalen in de celmembraan voor water en ionen

Tijdens mijn studie Geneeskunde (lang, lang geleden; ik deed in 1977 artsexamen) werd er door de hoogleraar Fysiologie al gesproken over natrium- en kaliumkanalen. Ik kon mij daar niets bij voorstellen. Er werd van alles over verteld: dat ze transport van ionen over de celmembraan konden bewerkstelligen, dat ze nodig waren voor het goed functioneren van nieren en zenuwen…