Manuele lymfedrainage ter preventie van armlymfoedeem na okselkliertoilet bij borstkanker*

Onderzoek
Abstract
Nele Devoogdt
Marie-Rose Christiaens
Inge Geraerts
Steven Truijen
Ann Smeets
Karin Leunen
Patrick Neven
Marijke Van Kampen
Leestijd
14 minuten
Citeren

Artikel

Inleiding

Na behandeling voor borstkanker ontwikkelen sommige patiënten lymfoedeem van de arm. Dit lymfoedeem ontstaat door een gedaalde transportcapaciteit van het lymfestelsel (door okselklierdissectie of radiotherapie), al dan niet in combinatie met een toename van de belasting van het lymfestelsel (door bijvoorbeeld hypertensie).1,2 De prevalentie van armlymfoedeem 12 maanden…

Auteursinformatie

*Dit artikel werd eerder gepubliceerd in British Medical Journal (2011;343:d5326) met als titel ‘Effect of manual lymph drainage in addition to guidelines and exercise therapy on arm lymphoedema related to breast cancer: randomised controlled trial’. Afgedrukt met toestemming.

Universitaire Ziekenhuizen Leuven, België.

Afd. Fysische geneeskunde en revalidatie.

Afd. Multidisciplinair Borstcentrum.

Prof.dr. M.R. Christiaens en drs. A. Smeets, mammachirurgen; drs. K. Leunen en prof.dr. P. Neven, gynaecologisch oncologen (allen tevens: faculteit Geneeskunde, Katholieke Universiteit Leuven, België).

Artesis Hogeschool Antwerpen, Departement Gezondheidszorg, Antwerpen, België.

Prof.dr. S. Truijen, wetenschappelijk onderzoeker (tevens: faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen, Universiteit Antwerpen, België).

Contact dr. N. Devoogdt (nele.devoogdt@uzleuven.be)

Verantwoording

Karen Vermeiren, Liesbeth Lamsens, Ann Schoonjans en Sofie Elen, fysiotherapeuten UZ Leuven, België, voerden de behandelingen uit en Hilde Lemkens en Ine Van Nuland, fysiotherapeuten UZ Leuven, voerden de metingen uit. Verpleegkundigen van de dienst Oncologische Heelkunde en het medisch personeel van het Multidisciplinair Borstcentrum motiveerden patiënten aan de studie deel te nemen.
Belangenconflict: geen gemeld. Financiële ondersteuning voor dit artikel: alle auteurs ontvingen een beurs van de Flemish Agency for Innovation by Science and Technology.
Aanvaard op 22 januari 2012

Auteur Belangenverstrengeling
Nele Devoogdt ICMJE-formulier
Marie-Rose Christiaens ICMJE-formulier
Inge Geraerts ICMJE-formulier
Steven Truijen ICMJE-formulier
Ann Smeets ICMJE-formulier
Karin Leunen ICMJE-formulier
Patrick Neven ICMJE-formulier
Marijke Van Kampen ICMJE-formulier
Reacties

Gratis Ask NTVG uitproberen?

Maak met 2 klikken een gratis account aan

Account aanmaken

Heb je al een account of een abonnement? Inloggen

Altijd toegang tot alle publicaties van het NTVG?

Abonneer vandaag nog!

Online toegang tot alle artikelen
Gepersonaliseerde alerts voor artikelen en dossiers
Artikelen voor opleiding en nascholing mét geaccrediteerde toetsen
Onbeperkt luisteren naar de NTVG-podcast
Antwoorden op al je vragen via de AI-toepassing 'Ask NTVG'

Neem het digitaal ntvg abonnement

€ 15,93 per maand!

Ik wil digitaal
NTVG nummer 6 2026
NTVG nummer 7 2026
NTVG nummer 8 2026