Lagere mortaliteit door combinatie ACE-remmer en ß-blokker bij oudere patiënten met hartfalen

Onderzoek
G.F.H. Diercks
W.H. van Gilst
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2001;145:2052-3
Download PDF

Het is overtuigend aangetoond in vele studies dat angiotensine- ‘converting’-enzym(ACE)-remmers de mortaliteit verminderen bij patiënten met hartfalen. Tevens blijkt toevoeging van een ?-blokker een additioneel gunstig effect te hebben op de overleving. Het is echter niet bekend hoe deze twee behandelingsstrategieën zich tot elkaar verhouden. Dit is wel van belang voor de klinische praktijk, aangezien het regelmatig voorkomt dat patiënten een combinatie van beide medicamenten niet verdragen.

In een observationele studie werden 20.902 patiënten ouder dan 65 jaar met doorgemaakt myocardinfarct en een linkerventrikel ejectiefractie kleiner dan 40 ingedeeld naar gebruik van een ACE-remmer (44), een ?-blokker (13), beide (16) of geen van beide (28) medicamenten bij ontslag uit het ziekenhuis.1 Onderzocht werd of behandeling van invloed was op de 1-jaars mortaliteit. De mortaliteit in de totale populatie was meer dan 30. Na correctie voor verschillen in patiëntkarakteristieken liet zowel behandeling met ACE-remmers (relatief risico 0,80; 95-BI: 0,73-0,87), als behandeling met ?-blokkers (0,76; 0,64-0,90) en de combinatie van beiden (0,68; 0,59-0,80) een significante mortaliteitsdaling zien ten opzichte van geen behandeling. De combinatie bleek tevens significant effectiever te zijn dan behandeling met alleen ACE-remmers of ?-blokkers. Het behandelingseffect bleek het grootste te zijn bij patiënten met een zeer lage linkerventrikel ejectiefractie en bij patiënten met een slechte nierfunctie.

De uitkomst van dit onderzoek vertoont veel overeenkomsten met een onlangs gepubliceerd gerandomiseerd klinisch geneesmiddelenonderzoek.2 Ook hier werd gevonden dat bij patiënten met een slechte linkerventrikelfunctie na een myocardinfarct toevoeging van een ?-blokker aan behandeling met een ACE-remmer een daling van de mortaliteit gaf.

Toch moeten de resultaten van het huidige onderzoek met zorg geïnterpreteerd worden. In de eerste plaats bestond een duidelijk verschil in patiëntkarakteristieken tussen de groepen. Het is mogelijk dat er niet voldoende gecorrigeerd is voor deze verschillen. Tevens was niet bekend hoe het medicatiegebruik gedurende de vervolgperiode was. Verder werd ook geen informatie gegeven over de dosering van de verschillende medicamenten, terwijl dit van invloed kan zijn op de progressie van hartfalen.3 Ondanks deze tekortkomingen steunt dit onderzoek de conclusie van verschillende gerandomiseerde klinische onderzoeken, namelijk dat patiënten met hartfalen het best behandeld kunnen worden met een combinatie van een ACE-remmer en een ?-blokker. Dit onderzoek toont tevens aan dat dit ook voor ouderen geldt. Indien een combinatie niet verdragen wordt dan geeft behandeling met alleen een ACE-remmer of een ?-blokker nog altijd een aanzienlijke mortaliteitsreductie.

Literatuur
  1. Shlipak MG, Browner WS, Noguchi H, Massie B, Frances CD,McClellan M. Comparison of the effects of angiotensin converting-enzymeinhibitors and beta blockers on survival in elderly patients with reducedleft ventricular function after myocardial infarction. Am J Med2001;110:425-33.

  2. The CAPRICORN Investigators. Effect of carvedilol onoutcome after myocardial infarction in patients with left-ventriculardysfunction: the CAPRICORN randomised trial. Lancet2001;357:1385-90.

  3. Packer M, Poole-Wilson PA, Armstrong PW, Cleland JG,Horowitz JD, Massie BM, et al. Comparative effects of low and high doses ofthe angiotensin-converting enzyme inhibitor, lisinopril, on morbidity andmortality in chronic heart failure. ATLAS Study Group. Circulation1999;100:2312-8.

Gerelateerde artikelen

Reacties