Het syndroom van Cotard door retrotonsillair abces

‘Ik ben vermoord’

Illustratie van een lichaam op een plastic zeil
Abstract
Marte van der Horst 
Nini de Boer
Michelle Lancee
Rob van Ojen
Douwe Dekker
Fedor van Houwelingen 
Leestijd
10 minuten
Citeren

Beste collega’s, 

In dit artikel beschrijven wij een patiënt die denkt dat hij dood is, een kenmerk van het syndroom van Cotard. Dit kan een uiting zijn van een somatische aandoening of een psychiatrische stoornis.

Artikel

Patiënt, een 30-jarige alleenstaande, werkloze man met een blanco psychiatrische en somatische voorgeschiedenis, werd op een avond door zijn moeder naar de Spoedeisende Hulp (SEH) gebracht. Kort daarvoor had de politie hem in verwarde toestand aangetroffen op straat, waarbij de patiënt had geroepen dat hij dood was. 

Bij beoordeling op…

Auteursinformatie

UMC Utrecht, Utrecht. Afd. Psychiatrie: drs. M. van der Horst en drs. N. de Boer, aiossen psychiatrie; drs. M. Lancee, drs. R. van Ojen en drs. F. van Houwelingen, psychiaters. Afd. Spoedeisende Hulp: dr. D. Dekker, internist acute geneeskunde.

Contact M. van der Horst (m.z.vanderhorst-10@umcutrecht.nl)

Belangenverstrengeling

Belangenconflict en financiële ondersteuning: geen gemeld.

Auteur Belangenverstrengeling
Marte van der Horst  ICMJE-formulier
Nini de Boer ICMJE-formulier
Michelle Lancee ICMJE-formulier
Rob van Ojen ICMJE-formulier
Douwe Dekker ICMJE-formulier
Fedor van Houwelingen  ICMJE-formulier
Reacties
Michiel
Hengeveld

Met grote belangstelling heb ik de bijzondere casusbespreking van een patient met het syndroom van Cotard gelezen. Het is fascinerend dat iemand de waan kan hebben dood te zijn.

Ik betreur alleen dat de auteurs daarbij de foute oorspronkelijke vertaling van de door Cotard beschreven 'delire de negation' hebben gehanteerd: 'nihilistische waan.' Het begrip 'nihilistische waan' kan beter worden opgevat als de depressieve waan dat het leven niets waard en zonder enige betekenis is, conform de betekenis van nihilisme als filosofische stroming. voor de waan van een patient dat zijn leven niet meer bestaat, zijn lichaam is overleden, kan beter de letterlijke vertaling worden gebruikt: 'negatiewaan.'

Overigens klopt de tegenstelling die in de kopregel wordt gebruikt niet: 'Het syndroom van Cotard kan een uiting zijn van een somatische aandoening of van een psychiatrische stoornis.' Het syndroom van Cotard is immers altijd een psychiatrische stoornis, al of niet veroorzaakt door een somatische aandoening. 

 

 

Michiel Hengeveld, psychiater
Literatuur

Hengeveld MW, Oosterbaan D, Tijding, J. Handboek psychiatrisch onderzoek. Tweede, herziene druk. Amsterdam: Boom/de Tijdstroom,  2023, p. 136.

Gratis Ask NTVG uitproberen?

Maak met 2 klikken een gratis account aan

Account aanmaken

Heb je al een account of een abonnement? Inloggen

Altijd toegang tot alle publicaties van het NTVG?

Abonneer vandaag nog!

Online toegang tot alle artikelen
Gepersonaliseerde alerts voor artikelen en dossiers
Artikelen voor opleiding en nascholing mét geaccrediteerde toetsen
Onbeperkt luisteren naar de NTVG-podcast
Antwoorden op al je vragen via de AI-toepassing 'Ask NTVG'

Neem het digitaal ntvg abonnement

€ 15,93 per maand!

Ik wil digitaal
NTVG nummer 5 2026
NTVG nummer 6 2026
NTVG nummer 7 2026