Hyperseksualiteit en andere impulscontrolestoornissen bij de ziekte van Parkinson

Impulse control disorders (ICD) in Parkinson’s disease (PD) pose a therapeutic challenge. This article provides a description of the symptoms and management strategies of ICD in PD. We present two men aged 52 and 69 with ICD, especially hypersexuality, in response to dopaminergic medication. In the first case the symptoms of hypersexuality and gambling decreased after reducing the dose of the dopamine-agonist. In the second case the hypersexuality symptoms decreased after addition of naltrexon. It is important to recognize the symptoms of ICD in PD because of the large impact on social and relational functioning. It is of great importance to repeatedly ask the patient and their partner about these symptoms, since feelings of shame and guild hamper spontaneous report. The first step of treatment consists of reducing the dose of dopaminergic medication and/or to switch from dopamine-agonist to levodopa. Although the research on effective treatment options has been limited so far, treatment alternatives from the addiction field seem promising.

Conflict of interest and financial support: ICMJE forms provided by the authors are available online along with the full text of this article.

Dames en Heren,

Pathologisch gokken, compulsief eten of kopen, en hyperseksualiteit zijn enkele voorbeelden van impulscontrolestoornissen, die veel gezien worden in reactie op de dopaminerge behandeling bij patiënten met de ziekte van Parkinson.¹ Deze gedragsverslavingen kunnen grote relationele, financiële en sociale gevolgen hebben. In deze klinische les zullen wij de impulscontrolestoornissen bij de ziekte van Parkinson bespreken, waarbij wij ons richten op vooral hyperseksualiteit. Dit artikel heeft als doel de herkenning van symptomen die passen bij impulscontrolestoornissen door zorgverleners te vergroten, zodat een tijdige interventie mogelijk is die kan leiden tot een snelle gedragsnormalisatie.

Patiënt A, een 52-jarige alleenstaande man, is bij ons onder controle sinds ruim 10 jaar geleden de diagnose ‘ziekte van Parkinson’ werd gesteld. Hij kreeg hiervoor dopaminerge suppletie met levodopa en amantadine, een indirecte N-methyl-D-aspartaatantagonist. Een paar jaar later kwam patiënt op de polikliniek Neuropsychiatrie vanwege klachten van agitatie, paniekaanvallen en somberheid. Nadat behandeling met…