Hoe calcificatie in de atherosclerotische aorta kan samengaan zowel met minder recidiefherseninfarcten in klinisch onderzoek als met een toegenomen aantal herseninfarcten in obductieonderzoek: interpretatie op basis van selectiebias

- Studies evaluating the role of calcification in the relationship between aortic atherosclerosis and stroke have led to contradictory conclusions: clinical studies show that aortic calcification is linked to a reduced risk of recurrence in stroke patients, while an autopsy series found a positive association between aortic calcification and stroke.

- The controversy can be explained by assuming that the risk associated with aortic atherosclerosis varies among individuals. Low-risk patients would live longer and have more time to develop calcification. Consequently, calcification would be a sign of low risk. This explains the apparent recurrence-reducing effect of calcification in stroke patients.

- The association between aortic calcification and stroke found in an autopsy series does not contradict this hypothesis but supports it: application of Berkson’s fallacy shows that calcification is linked to lower mortality.

Ned Tijdschr Geneeskd. 2008;152:198-201

Samenvatting

- Studies naar de rol van calcificatie in het verband tussen aorta-atherosclerose en herseninfarct hebben tot tegenstrijdige conclusies geleid: bij herseninfarctpatiënten scheen aortacalcificatie een recidiefreducerend effect te hebben, maar in obductiedata werd daarentegen een samenhang tussen aortacalcificatie en herseninfarct vastgesteld.

- Deze tegenstelling kan verklaard worden als men aanneemt dat het risico verbonden met aorta-atherosclerose interindividuele variatie vertoont. Laagrisicopatiënten zouden dan langer met hun ziekte leven en meer tijd voor calcificatie hebben. Calcificatie zou daarmee een teken van een laag risico kunnen zijn. Dit verklaart het recidiefreducerende effect van kalk geobserveerd bij herseninfarctpatiënten.

- Het verband tussen aortacalcificatie en herseninfarct, vastgesteld in obductieonderzoek, steunt in plaats van bestrijdt deze hypothese. Bij toepassing van Berksons paradox geeft dit verband namelijk aan dat calcificatie gepaard gaat met een lagere mortaliteit.

Ned Tijdschr Geneeskd. 2008;152:198-201