Enterokokken; toename van het aantal infecties en van antibioticumresistentie

– Enterococci (mainly Enterococcus faecalis and E. faecium) are increasingly isolated as causative agents of infections, notably in hospitalised patients. Most infections are urinary tract infections, septicaemia and endocarditis. Dutch figures indicate that 10.8 of all bacteria isolated in seven regional microbiological laboratories were enterococci; the samples came not only from hospital infections. Of the isolates 34 were from faecal samples, 14 from urinary tract samples and 14 from genital organ samples. Antibiotic resistance is an increasing problem. Enterococci are moderately resistant to the antibiotics commonly used to treat Gram positive infections. The infections may be treated with (high dose) penicillin and (or) in combination with an aminoglycoside or with a glycopeptide. Unrestricted use of antibiotics increases the risk of resistance. Recently enterococci have been isolated which are resistant to ampicillin, gentamycin and vancomycin: such infections are virtually untreatable.

Inleiding

Enterokokken zijn Gram-positieve kokken die geïsoleerd, in duplo of in korte ketens liggen. Ze behoren tot de normale darmflora, maar kunnen onder bepaalde omstandigheden een infectie en daarmee klinische ziekteverschijnselen veroorzaken. Vroeger werden enterokokken als echte streptokokken beschouwd en in de Lancefield-classificatie tot groep D gerekend, waartoe onder meer Streptococcus bovis behoort. Tegenwoordig meent men dat de enterokokken zodanig van de streptokokken verschillen dat ze in een apart genus moeten worden ondergebracht. Tabel 1 geeft de daartoe behorende species. Er worden echter nog steeds nieuwe species gedetermineerd en benoemd. In de praktijk wordt het merendeel van de infecties veroorzaakt door Enterococcus faecalis (80-90) en E. faecium (5-10) terwijl slechts incidenteel infecties met de andere species beschreven zijn. Behalve uit de ontlasting kunnen enterokokken soms uit de mond-keelholte en de vagina geïsoleerd worden; ook kunnen ze op de huid van het perineum worden aangetroffen.1 2

Over het vermogen van…