Eenmalige bestraling van pijnlijke botmetastasen even effectief als meervoudige bestraling. Uitkomsten van de 'Nederlandse botmetastasenstudie'

Onderzoek
Y.M. van der Linden
E. Steenland
W.J. Post
W.B. van den Hout
J.C.J.M. de Haes
J.W.H. Leer
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2002;146:1645-50
Abstract

Samenvatting

Doel

Bepalen of bij de behandeling van pijnlijke botmetastasen eenmalige bestraling even effectief is als meervoudige bestraling.

Opzet

Prospectief, gerandomiseerd, open.

Patiënten en methode

In de periode 1 maart 1996-31 augustus 1998 werden patiënten met pijnlijke botmetastasen gerandomiseerd naar behandeling met 1 fractie van 8 Gy (behandelduur: 1 dag) of 6 fracties van 4 Gy (behandelduur: 1,5 week). Met frequente vragenlijsten werden gegevens van de patiënt verzameld over pijn, analgeticagebruik, bijwerkingen en kwaliteit van leven en over zaken waarvan medische en overige kosten werden afgeleid. Pijnrespons werd gedefinieerd als een afname van minimaal 2 punten ten opzichte van de initiële pijnscore op een schaal van 0 (= geen pijn) tot 10 (= ergst denkbare pijn). Indien de pijnscore tot 0 of 1 daalde, werd dit beschouwd als een complete respons.

Resultaten

Er werden 1157 patiënten behandeld (624 mannen en 533 vrouwen, met een leeftijd van 32-89 jaar): 579 met 1 fractie en 578 met 6 fracties. De primaire tumor was mammacarcinoom bij 39, prostaatcarcinoom bij 23, longcarcinoom bij 25 en overig bij 13. Metastasen bevonden zich in wervelkolom (30), bekken (36), femur (10), ribben (8), humerus (6) en overig (10). In totaal bereikte 71 van de patiënten een pijnrespons en 35 een complete pijnrespons. De beide behandelgroepen verschilden niet in pijnreductie. Ook was er geen verschil in analgeticagebruik, bijwerkingen of algehele kwaliteit van leven tussen beide groepen. Eenmalige bestraling was 1777 euro (6855-5078 euro) goedkoper dan frequentere bestraling.

Conclusie

In de behandeling van pijnlijke botmetastasen was eenmalige bestraling even effectief als meervoudige bestraling, terwijl het niet met meer bijwerkingen gepaard ging en met minder kosten.

Auteursinformatie

Leids Universitair Medisch Centrum, Postbus 9600, 2300 RC Leiden.

Afd. Klinische Oncologie: mw.Y.M.van der Linden, radiotherapeut-oncoloog.

Afd. Medische Statistiek: mw.dr.W.J.Post, statisticus.

Afd. Medische Besliskunde: dr.W.B.van den Hout, econometrist.

Altrecht Geestelijke Gezondheidszorg, Utrecht.

Mw.E.Steenland, psycholoog.

Academisch Medisch Centrum/Universiteit van Amsterdam, afd. Medische Psychologie, Amsterdam.

Mw.prof.dr.J.C.J.M.de Haes, medisch psycholoog.

Universitair Medisch Centrum St Radboud, Radiotherapeutisch Instituut Arnhem-Nijmegen, Nijmegen.

Prof.dr.J.W.H.Leer, radiotherapeut-oncoloog.

Contact mw.Y.M.van der Linden (ymvdlinden@lumc.nl)

Verantwoording

Namens de Nederlandse Botmetastasenstudiegroep, waarvan de leden achteraan dit artikel staan genoemd.

Heb je nog vragen na het lezen van dit artikel?
Check onze AI-tool en verbaas je over de antwoorden.
ASK NTVG

Ook interessant

Reacties