Een patiënt met priapisme als gevolg van pipamperon

Klinische praktijk
Abstract
Vincent K. Dik
Otto K. Kisman
Mieke Dousma
Leestijd
8 minuten
Citeren

Samenvatting

Achtergrond

Antipsychotica kunnen zeer uiteenlopende bijwerkingen veroorzaken als gevolg van hun aangrijping op serotonerge, dopaminerge, adrenerge en histaminerge receptoren. Priapisme is een zeldzame en ernstige bijwerking van antipsychotica, die waarschijnlijk ontstaat door hun blokkerende werking op α1-adrenerge receptoren.

Casus

Een 13-jarige jongen met in de voorgeschiedenis het syndroom van Gilles de la Tourette meldde zich bij de uroloog met een, sinds het ontwaken de vorige ochtend, langer dan 24 h aanhoudende peniele erectie. Hij gebruikte al geruime tijd pipamperon en clonidine en vertelde ongeveer sinds een jaar regelmatig langdurige erecties te hebben. Er was sprake van een ischemisch priapisme waarbij onderliggende pathologie werd uitgesloten en de diagnose ‘pipamperon-geïnduceerd priapisme’ per exclusionem gesteld werd.

Conclusie

Het gebruik van antipsychotica dient gestaakt te worden bij het optreden van deze bijwerking en er moet zo nodig een alternatief middel voorgeschreven worden met een lage α1-adrenerge receptoraffiniteit.

Auteursinformatie

Universitair Medisch Centrum Utrecht, afd. Maag-, darm- en leverziekten, Utrecht.

Drs. V.K. Dik, arts-onderzoeker.

Gemini Ziekenhuis, Den Helder.

Afd. Urologie: drs. O.K. Kisman, uroloog.

Afd. Kindergeneeskunde: drs. M. Dousma, kinderarts.

Contact drs. M. Dousma (mdousma@gemini-ziekenhuis.nl)

Verantwoording

Dr. G.R. Dohle, uroloog, las het manuscript zorgvuldig na en droeg verbeteringen aan.
Belangenconflict: geen gemeld. Financiële ondersteuning: geen gemeld.
Aanvaard op 31 augustus 2011

Reacties

Ook interessant

Gratis Ask NTVG uitproberen?

Maak met 2 klikken een gratis account aan

Account aanmaken

Heb je al een account of een abonnement? Inloggen

Altijd toegang tot alle publicaties van het NTVG?

Abonneer vandaag nog!

Online toegang tot alle artikelen
Gepersonaliseerde alerts voor artikelen en dossiers
Artikelen voor opleiding en nascholing mét geaccrediteerde toetsen
Onbeperkt luisteren naar de NTVG-podcast
Antwoorden op al je vragen via de AI-toepassing 'Ask NTVG'

Neem het digitaal ntvg abonnement

€ 15,93 per maand!

Ik wil digitaal
NTVG nummer 3 2026
NTVG nummer 4 2026
NTVG nummer 5 2026