Artikel voor opleiding en nascholing

De gele baby

Kinderspeelgoed
Abstract
Lidewij T. Warris
C.A. (Lineke) Dogger
Jan B.F. Hulscher
Jessica M. Pruijsen-Nienhuis
Henkjan J. Verkade
Patrick F. van Rheenen
Dossier
Nascholing
Huisartsgeneeskunde
Public Health
Leestijd
13 minuten
Citeren

In de rubriek ‘10 vragen over’ beantwoorden experts veelvoorkomende vragen over een bepaald onderwerp. Test je kennis met de onlinetoets!

Icterus is een veelvoorkomende gele verkleuring van de huid en sclerae. Bij pasgeborenen is dit vaak een voorbijgaand verschijnsel, maar niet altijd. Wanneer moet je bedacht zijn op een ernstige oorzaak?

Toets voor nascholing

Aan dit artikel is een toets gekoppeld waarmee je nascholingspunten kan verdienen. De toets is beschikbaar tot 25 maart 2027.

Maak de toets
Overzicht van te behalen accreditatiepunten
Specialisme Punt(en)
Alle BIG-erkende specialismen 1
  • Deze toets geldt voor alle BIG-erkende specialismen en levert je 1 nascholingspunt op. De toets is geaccrediteerd door ABAN, NAPA, KNMP, NVZA en V&VN.
  • De toets telt mee binnen en buiten het eigen vakgebied voor medisch specialisten, huisartsen, sociaal geneeskundigen, specialisten ouderengeneeskunde, apothekers, physician assistants en verpleegkundig specialisten.
  • De toewijzing van punten verloopt via PE-online (het herregistratiesysteem) na het invullen van je BIG-nummer.

Artikel

Icterus wordt veroorzaakt door een verhoogde concentratie van het molecuul bilirubine in het bloed, ook wel hyperbilirubinemie genoemd. Hiervan is sprake bij een bilirubinewaarde > 70-80 μmol/l. Er zijn meerdere oorzaken voor een verhoging van de bilirubinewaarde, elk met een andere achterliggende pathofysiologie. Het te volgen beleid bij een icterische…

Auteursinformatie

GGD regio Utrecht, Zeist: dr. L.T. Warris, jeugdarts KNMG, aios arts Maatschappij en Gezondheid. Netherlands School of Public & Occupational Health, Utrecht: drs. C.A. Dogger, arts Maatschappij en Gezondheid. UMC Groningen, Groningen, afd. Chirurgie: prof.dr. J.B.F. Hulscher, kinderchirurg; afd. Kindergeneeskunde: dr. P.F. van Rheenen, kinderarts maag-, darm- en leverziekten; prof.dr. H.J. Verkade, kinderarts maag-, darm- en leverziekten. Isala, afd. Kindergeneeskunde, Zwolle: drs. J.M. Pruijsen-Nienhuis, kinderarts maag-, darm- en leverziekten.

Contact C.A. Dogger (l.dogger@nspoh.nl)

Belangenverstrengeling

Belangenconflict en financiële ondersteuning: ICMJE-formulieren met de belangenverklaring van de auteurs zijn online beschikbaar bij dit artikel.

Auteur Belangenverstrengeling
Lidewij T. Warris ICMJE-formulier
C.A. (Lineke) Dogger ICMJE-formulier
Jan B.F. Hulscher ICMJE-formulier
Jessica M. Pruijsen-Nienhuis ICMJE-formulier
Henkjan J. Verkade ICMJE-formulier
Patrick F. van Rheenen ICMJE-formulier
Reacties
Annette
van den Elzen

Bij anemie tgv bijv. sferocytose kan een neonaat ook bleek-geel zien. Derhalve zou ik bij icterus prolangatus > A21dg ook een Hb/ht inzetten naast genoemde bilirubines.

Annette van den Elzen, kinderarts
Patrick
van Rheenen

Bij congenitale sferocytose is sprake van prehepatische (=indirecte) hyperbilirubinemie. Door verhoogde erytrocytenafbraak ontstaat een ongeconjugeerde icterus die biochemisch niet te onderscheiden is van moedermelkicterus. Een Hb/ht kan in zo’n geval wél aanwijzingen geven voor onderliggende hemolytische anemie. De vraag is of deze extra bloedafname gerechtvaardigd is bij de grote groep kinderen met icterus prolongatus. Aangezien de meeste kinderen met sferocytose neonataal geen transfusie nodig hebben, is snelle herkenning minder urgent dan bij bijvoorbeeld galgangatresie. Gerichte inzet van Hb/ht bij klinische verdenking op anemie of bij een positieve familieanamnese voor sferocytose is waarschijnlijk zinvoller. De screening is niet gericht op het uitwerken van de differentiaal diagnose maar op het identificeren of er een reden is door te sturen of verder te kijken.

Patrick van Rheenen, kinderarts
Danielle
de Vries

En wat als een kind bij 3-4 wkn nog 'een vleugje geel ziet' wat volgens ouders al duidelijk is afgenomen, er geen alarmsymptomen zijn (het kind is goed wakker bij drinken, groeit goed, heeft geen koorts of ondertemperatuur, plast voldoende, heeft geen ontkleurde ontlasting) en borstvoeding krijgt; dat wijst toch meer op moedermelkicterus dan bijv galgangatresie? Dan toch bepaling van het bilirubine (dan uiteraard totaal en geconjugeerd)?

Patrick
van Rheenen

Als antwoord op door dvries@ggdhn.nl

Bij ieder kind met persisterende geelzucht op de leeftijd van 3 weken of ouder moet 1x een totaal en direct bilirubine bepaald worden. 

De a priori kans op moedermelk icterus is hoger dan galgangatresie, maar goed wakker zijn bij drinken, goede groei en normaal gekleurde ontlasting zijn onvoldoende om galgangatresie met zekerheid uit te kunnen sluiten. 

Gratis Ask NTVG uitproberen?

Maak met 2 klikken een gratis account aan

Account aanmaken

Heb je al een account of een abonnement? Inloggen

Altijd toegang tot alle publicaties van het NTVG?

Abonneer vandaag nog!

Online toegang tot alle artikelen
Gepersonaliseerde alerts voor artikelen en dossiers
Artikelen voor opleiding en nascholing mét geaccrediteerde toetsen
Onbeperkt luisteren naar de NTVG-podcast
Antwoorden op al je vragen via de AI-toepassing 'Ask NTVG'

Neem het digitaal ntvg abonnement

€ 15,93 per maand!

Ik wil digitaal
NTVG nummer 5 2026
NTVG nummer 6 2026
NTVG nummer 7 2026