Bevacizumab voorkomt retinopathie van de prematuur

In tegenstelling tot wat de titel suggereert voorkomt bevacizumab prematurenretinopathie (ROP) niet. Het is een experimentele behandelingsvorm voor een zeer beperkte categorie van ernstige ROP.

Mintz-Hittner heeft recent op de American Academy of Ophthalmology een 'State of the art lecture' gegeven over dit onderwerp. Ook daar is besproken dat bij het artikel dat hier gerefereerd wordt kanttekeningen dienen te worden geplaatst:

1. Veel onduidelijkheid bestaat er over de systemische effecten van bevacizumab bij deze kinderen waar andere organen zoals longen en nieren nog vol in ontwikkeling zijn. In dierproeven en bij prematuren zijn na toediening spiegels gemeten in het bloed (1).

2. De criteria van laserbehandeling in deze studie zijn niet conform de richtlijn van de ETROP (early treatment of ROP) (2). Kinderen zijn in een relatief laat stadium behandeld hetgeen maakt dat het resultaat van laserbehandeling slechter is dan in andere studies.

3. Welliswaar gaat de ROP na bevacizumab meestal in regressie, maar de vaten die gevormd worden hebben een abnormaal aspect en er blijven avasculaire gebieden bestaan in de periferie van de retina. Lange termijn effecten zijn nog niet bekend.

4. Wanneer de toediening van bevacizumab niet goed getimed wordt bestaat de kans op een zeer snel progressieve, totale netvliesloslating.

5. Binnenkort verschijnt de vernieuwde Richtlijn ROP (samenwerking SKMS, NOG, NVK en VOC) waarin adviezen over behandeling opgenomen zijn.

Benadrukt dient te worden dat bij behandeling van zone II ROP, tot nu toe de meest voorkomende vorm in Nederland, geen verschil tussen de laser en de bevacizumab groep bestond. Bevacizumab (Avastin) is een middel dat niet geregistreerd is voor deze toepassing. Gebruik dient dus onder stricte voorwaarden te geschieden waaronder toediening door  een ervaringsdeskundige en getekend informed consent door de ouders. Nieuw op te zetten gerandomiseerde, multicenter trials zullen hopelijk meer duidelijkheid gaan geven over het exacte indicatiegebied van deze behandeling.

Nicole Schalij-Delfos, Hoogleraar Kinderoogheelkunde. LUMC

(1) Sato T, Wada K, et al. Serum Concentrations of Bevacizumab (Avastin) and Vascular Endothelial Growth Factor in Infants With Retinopathy of Prematurity.Am J Ophthalmol. 2011 Sep 17.

(2) Good WV, Hardy RJ. The multicenter study of Early Treatment for Retinopathy of Prematurity (ETROP). Ophthalmology 2001;108:1013-4.